سکوت ورزشکاران در برابر اتفاقات | در میانه میدان مین؟ | افرا ورزش

افرا ورزش: در سال‌های اخیر، به‌ویژه در مقاطع حساس اجتماعی و سیاسی، یکی از موضوعات پرتکرار در فضای عمومی و مجازی، سکوت یا موضع‌گیری ورزشکاران و چهره‌های شاخص ورزشی در قبال وقایع و رنج‌های جامعه بوده است.

این بحث، لایه‌های پیچیده‌ای دارد که ترکیبی از اخلاق حرفه‌ای، انتظارات اجتماعی، واقعیت‌های قدرت و هزینه‌های فردی و جمعی را در بر می‌گیرد.

سکوت ورزشکاران شاخص و هزینه‌‌تراشی در بلندمدت

ورزشکاران – به‌خصوص کسانی که در سطح ملی یا المپیکی هستند – اغلب در موقعیت دوگانه‌ای قرار دارند: از یک سو، از امکانات، حمایت مالی و رسانه‌ای حاکمیت برخوردارند و از سوی دیگر، هر موضع‌گیری صریح بر خلاف اصولی که حاکمیت به آن اعتقاد دارد می‌تواند به سرعت به انواع محرومیت و فشار بر آن‌ها منجر شود.

سکوت مداوم در برابر رنج‌های عمیق اجتماعی برای خود ورزشکار عواقب زیر را به همراه دارد:

• از دست دادن سرمایه اجتماعی و اعتبار مردمی

در دوران فراگیری شبکه‌های اجتماعی، سکوت طولانی‌مدت به‌تدریج به «بی‌تفاوتی» یا «همراهی ضمنی» تعبیر می‌شود.

بخشی از مردم احساس می‌کنند قهرمانشان «تنها در پی جایگاه، مدال و برخوردار شدن»است  و دیگر نماینده واقعی ارزش‌های مشترک مردمی نیست.

این ریزش اعتماد، در بلندمدت حتی کاهش یا قطع حمایت تجاری و اسپانسری بخش خصوصی را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد.

• انزوای نسلی و فرهنگی

نسل جوان‌تر ورزشکاران و علاقمندان به ورزش، اغلب قهرمانان سکوت‌کننده را «وابسته» می‌بینند و کمتر به آنها به عنوان الگو نگاه می‌کنند.

این انزوا، در آینده فرصت مربیگری، مدیریت ورزشی یا حتی فعالیت‌های اجتماعی-فرهنگی را برای این دسته از ورزشکاران محدود می‌کند.

• فشار روانی و هویتی درونی

بسیاری از ورزشکاران پس از پایان دوران قهرمانی، از سکوت‌های گذشته‌شان ابراز پشیمانی یا افسوس می‌کنند. این بار روانی، گاهی به افسردگی یا قطع کامل ارتباط با جامعه ورزش منجر می‌شود.

انتظار مردم از ورزشکاران برای «سکوت نکردن»: منطقی یا احساسی؟

این انتظار ترکیبی از هر دو است:

ورزشکاران اغلب از منابع عمومی (بودجه دولتی، امکانات فدراسیون‌ها، حقوق ماهانه، سفرهای تیمی، پوشش رسانه‌ای در رسانه‌های دولتی) بهره‌مند می‌شوند.

وقتی بخش بزرگی از جامعه در رنج است، سکوت کامل می‌تواند به معنای «عدم همدلی» تلقی شود و جامعه، قهرمانش را از خود جدا ببیند.

از منظر مسئولیت اجتماعی، چهره‌های عمومی (به‌خصوص کسانی که عنوان «افتخار ملی» را یدک می‌کشند) معمولاً در جوامع دموکراتیک‌ هم در مسائل حقوق بشری و عدالت اجتماعی موضع می‌گیرند (مثال: محمد علی کلی، کالین کپرنیک، لبرون جیمز، مگان راپینو و …).

• بعد احساسی و آرمان‌گرایانه 

بخشی از این انتظار، ریشه در ناامیدی عمومی و کمبود صدای مستقل دارد. مردم به قهرمانان ورزشی به چشم «کسانی که می‌توانند بلندتر حرف بزنند» نگاه می‌کنند.

این در حالی است که واقعیت هزینه‌های واقعی (حتی برای چهره‌های بزرگ) در صورت بیان نظرات واقعی، بسیار سنگین‌تر از تصور عمومی است.

این نگاه گاهی به «انتظار قهرمانانه» تبدیل می‌شود که با شرایط ساختاری در برخی از کشورها با ساختار سیاسی خاص سازگار نیست.

آینده: چه سناریوهایی محتمل است؟

سه مسیر اصلی پیش رو وجود دارد:

• ادامه وضع موجود (سکوت غالب + موضع‌گیری گاه‌به‌گاه محافظه‌کارانه)

بیشترین احتمال را دارد. بسیاری از ورزشکاران سعی می‌کنند با پست‌های کلی «همدردی با مردم» یا «دعا برای آرامش» از خط قرمزها عبور نکنند.

این وضعیت، فاصله عاطفی با نسل جوان را بیشتر می‌کند اما موقعیت رسمی‌شان را حفظ می‌کند.

• موضع‌گیری صریح‌تر پس از پایان دوران قهرمانی

الگویی که در چند سال اخیر بیشتر دیده شده این است که ورزشکار پس از بازنشستگی یا مهاجرت، ناگهان صدای بلندتری پیدا می‌کند (مثال برخی فوتبالیست‌ها یا کشتی‌گیران خارج‌نشین). زیرا دیگر چیز زیادی ندارد که ممکن است از او گرفته شود.

این مسیر، اعتبار مردمی را تا حد زیادی – و نه کامل –  بازمی‌گرداند اما اغلب با از دست دادن کامل پل‌های بازگشت به ساختار رسمی همراه است.

• ورود به کنشگری ساختاری و پایدار (کمتر محتمل)

تعداد کمی از چهره‌ها ممکن است پس از دوران اوج، وارد فعالیت‌های مدنی، حقوق بشری یا حتی سیاسی شوند. این مسیر پرریسک‌ترین است و معمولاً با مهاجرت یا انزوای کامل همراه می‌شود.

حرف آخر

سکوت ورزشکاران شاخص، نه صرفاً یک انتخاب شخصی، بلکه محصول یک ساختار است که «صدای ورزشکار» را با بهره‌مندی آن ورزشکار از امکانات، در نسبت مستقیم قرار می‌دهد.

در جامعه‌ای که به نظر می‌رسد رسانه‌های رسمی دیگر اعتماد عمومی را با خود ندارند، سکوت طولانی‌مدت چهره‌های محبوب، به‌تدریج به معنای «عدم همراهی» قلمداد می‌شود و هزینه اجتماعی شخصی آن روزبه‌روز سنگین‌تر خواهد شد.

در نهایت، ورزشکاران نه قهرمانان افسانه‌ای بی‌خطر هستند و نه سیاستمداران حرفه‌ای. آنها انسان‌هایی در میانه یک میدان مین هستند.

انتظار کامل از آنها شاید ناعادلانه باشد، اما سکوت مطلق هم – در شرایطی که رنج جامعه عریان است – به‌سختی قابل دفاع خواهد ماند.

لینک کوتاه : https://afravarzesh.ir/?p=108209