چاله ایمنی!

هزینه‌های ناشی از این حوادث بیش از ۷ درصد تولید ناخالص داخلی کشور برآورد می‌شود، رقمی که دو برابر میانگین جهانی است و اهمیت ارتقای ایمنی خودرو و جاده را بیش از پیش نشان می‌دهد. در این راستا، تدوین و اجرای استانداردهای ایمنی خودرو یکی از مهم‌ترین ابزارهای کاهش تصادفات و تلفات محسوب می‌شود. 
ایران با الگوبرداری از استانداردهای اتحادیه اروپا، مجموعه‌ای از ۸۵استاندارد خودرویی را تعریف کرده که از دی‌ماه ۱۳۹۹ رعایت آنها برای خودروهای داخلی الزامی شد. با این حال، به دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی، اجرای کامل این استانداردها تا سال ۱۴۰۳ به تعویق افتاد و تاکنون تنها حدود ۷۱ درصد استانداردها در خودروهای سواری داخلی اجرایی شده است. از میان ۸۵استاندارد، تنها هفت استاندارد به‌طور مستقیم بر ایمنی خودرو و سرنشینان تأثیرگذارند. این استانداردها شامل حفاظت سرنشینان در برخوردهای جلو و جانبی، حفاظت راننده در برابر مکانیزم فرمان، حفاظت از افراد پیاده، ایمنی عمومی، سیستم هشدار انحراف از مسیر و سیستم ترمز اضطراری پیشرفته هستند. چهار استاندارد نخست در حوزه ایمنی غیرفعال (محافظت پس از تصادف) و سه استاندارد دیگر در حوزه ایمنی فعال (پیشگیری از تصادف) قرار دارند. این تمایز نشان می‌دهد که ارتقای ایمنی نه‌تنها با محافظت پس از تصادف بلکه با استفاده از فناوری‌های پیشرفته در پیشگیری از وقوع حادثه نیز محقق می‌شود. 
مطالعات نشان می‌دهد که اجرای این استانداردها تأثیر قابل‌توجهی در کاهش تصادفات و تلفات دارد.استفاده از چراغ‌های روزتاب موجب کاهش ۸.۸درصدی تصادفات شده و سامانه‌های کنترل پایداری و ترمز اضطراری تا ۳۴درصد خطر تصادفات مرگبار را کاهش می‌دهند. همچنین، کمربند ایمنی و کیسه هوا به ترتیب۱۲ تا ۱۴ درصد از تلفات را کاهش می‌دهند و ترکیب این سامانه‌ها می‌تواند میزان مرگ‌ومیر را تا ۶۸ درصد کاهش دهد.آزمون‌های برخورد از جلو و جانبی نیز هر کدام حدود ۶ درصد در کاهش تلفات مؤثر هستند. با وجود این مزایا، اجرای استانداردهای حیاتی با موانع جدی مواجه است. 
خودروهای داخلی به‌طور کامل به سامانه‌های ایمنی فعال مجهز نیستند و مراکز آزمون تصادف در کشور وجود ندارد، در حالی که مراکز خارجی نیز همکاری محدودی دارند. علاوه‌بر این، برخی استانداردهای تعلیق‌شده هنوز اجرایی نشده‌اند و اطلاعات مربوط به عملکرد خودروها در آزمون‌ها به‌طور عمومی منتشر نمی‌شود، موضوعی که باعث بی‌اطلاعی خریداران از سطح ایمنی محصولات داخلی و وارداتی شده است.