بودجه‌ای برای معیشت

رئیس‌جمهور در این نامه ضمن موافقت با هرگونه اصلاح بودجه در حوزه‌های معیشتی و اقتصادی در کمیسیون تلفیق با رعایت ملاحظات تورمی تأکید کرد: دولت آماده انجام اصلاحات در چند محور اصلی است. از جمله اصلاحاتی که منجر به افزایش متناسب حقوق و مزایای کارکنان دولت و بازنشستگان شود، بازنگری در نرخ‌های مؤثر مالیاتی با هدف بهبود فضای کسب ‌و کار و اصلاح سقف و نرخ معافیت‌های مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی با اولویت حمایت از حقوق‌بگیران در سطوح درآمدی پایین.  
خلاصه پس از کش و قوس‌ها و اصلاحات فراوان در این زمینه سه‌شنبه هفته جاری بررسی لایحه بودجه سال آینده در مجلس به پایان رسید؛ لایحه‌ای که بررسی آن نشان می‌دهد رویکردی معیشتی دارد. بیش از ۶۵درصد بودجه عمومی دولت به حوزه حقوق و دستمزد، مستمری بازنشستگان و معیشت اختصاص یافته است. معیشت نیز شامل کالابرگ، مستمری افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی و سایر حمایت‌های‌اجتماعی است. 
زمانی که لایحه بودجه سال آینده به مجلس رسید، افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان ۲۰درصد پیش‌بینی شده بود و کمیسیون تلفیق به‌دلیل این‌که حقوق به میزان تورم افزایش نیافته بود با تصویب آن مخالفت کرد. همچنین موضوع مالیات بر ارزش افزوده و برخی دیگر از مسائل نیز مورد نقد نمایندگان قرار داشت اما تعامل میان مجلس و دولت اصلاحات در این زمینه انجام شد. پس از انجام اصلاحات در کمیسیون تلفیق، گزارش نهایی این کمیسیون به صحن علنی ارائه شد و در نهایت با رأی نمایندگان به تصویب رسید. 

افزایش حقوق بین ۲۱ تا ۴۳ درصد 
براساس مصوبه نهایی مجلس دامنه، افزایش حقوق سال آینده، بین ۲۱ تا ۴۳درصد تعیین شده است. درواقع هیچ فردی نخواهد بود که کمتر از ۲۱درصد افزایش حقوق داشته باشد و هیچ فردی نیز بیش از ۴۳درصد افزایش حقوق ندارد. سال‌های گذشته سقف معافیت ۱۵ یا ۱۸میلیون تومان بود و با افزایش حقوق، بخشی از آن مشمول مالیات می‌شد اما امسال سقف معافیت به ۲۴میلیون تومان رسید. با این حال در سال آینده حقوق تا پلکان اول یعنی ۴۰میلیون تومان معاف از مالیات است و برای بازه تا ۸۰میلیون تومان نیز ۱۰درصد مالیات اعمال می‌شود. بیش از ۷۵ تا ۸۰درصد حقوق‌بگیران در همین دو پله اول قرار دارند. بنابراین افزایش ۲۱درصدی یا بالاتر، خالص پرداختی است و بخش قابل توجهی از آن با مالیات پس گرفته نمی‌شود. 

متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان 
نمایندگان برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان،به همه صندوق‌های بازنشستگی، ۲۵۲هزار میلیارد تومان اختصاص دادند. همچنین در خصوص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، رقم پیش‌بینی‌شده دولت از ۱۷۰هزار میلیارد تومان به ۲۷۷هزار میلیارد تومان افزایش یافت تا امکان اجرای کامل متناسب‌سازی برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، روستایی و عشایری فراهم شود.  ۲۰۰۰همت برای معیشت مردم و تثبیت سفره خانوار در بودجه سال آینده اختصاص یافت.  در لایحه اولیه دولت، برای تأمین کالاهای اساسی حدود ۵۴۷هزار میلیارد تومان منابع پیش‌بینی شده بود. 
مبنای این عدد نیز ارز ترجیحی با نرخ ۲۸هزار و ۵۰۰تومان بود چراکه در زمان تقدیم لایحه، سیاست ارزی دولت بر همان اساس تنظیم شده بود اما با تغییر سیاست‌های ارزی پس از ارائه لایحه به مجلس، بسیاری از ارقام نیازمند بازنگری شد. در مجلس این رقم از ۵۴۷همت به ۹۹۶هزار میلیارد تومان یعنی نزدیک به ۱۰۰۰همت افزایش یافت. این افزایش منابع با هدف تقویت سیاست‌های حمایتی دولت در پرداخت یارانه نقدی یا تأمین کالابرگ برای خانوارها صورت گرفت. براساس سیاست اعلامی دولت قرار است به حدود ۸۳میلیون نفر یارانه‌ای در حدود یک میلیون تومان پرداخت شود که تأمین منابع آن، نیازمند رقمی در حدود ۱۰۰۰همت بود و در بودجه لحاظ شد. 
علاوه بر این، ۳۰۰هزار میلیارد تومان نیز به‌صورت مجزا برای یارانه مازاد اختصاص یافت و ۱۵۰هزار میلیارد تومان دیگر نیز برای حمایت از اقشار تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی در نظر گرفته شد. در این بخش نیز با پیشنهاد نمایندگان، افزایش مستمری مددجویان که در ابتدا ۳۰درصد پیش‌بینی شده بود، به ۵۰درصد افزایش یافت. 
در مجموع برای سال آینده حدود ۱۴۵۰همت برای معیشت مردم، تأمین کالاهای اساسی، یارانه نقدی و حمایت از اقشار ضعیف و متوسط اختصاص یافته است. این ارقام نشان می‌دهد که اولویت مجلس در بررسی بودجه، توجه مستقیم به سفره مردم بوده است. همچنین برای جلوگیری از افزایش قیمت کالاهای اساسی مانند دارو و شیرخشک، حقوق ورودی این اقلام یک درصد در نظر گرفته شده است تا فشار مضاعفی به مردم وارد نشود. بنابراین ۱۰۰۰میلیارد تومان برای کالابرگ، ۳۰۰همت برای یارانه و ۱۵۰همت برای حمایت از اقشار تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی پیش‌بینی شد، همچنین ۵۰۴هزار میلیارد تومان یارانه گندم اختصاص یافت. به‌صورت مستقیم حدود ۲۰۰۰میلیارد تومان برای جبران هزینه خانوار در کالاهای اساسی، بنزین، دارو، تجهیزات پزشکی و شیر خشک در نظر گرفته شد. 

تقویت یارانه نان و حمایت از کشاورزان 
با توجه به افزایش هزینه‌های تولید برای کشاورزان و همچنین نگرانی از تأثیر افزایش قیمت گندم بر نرخ آرد و در نهایت قیمت نان، مجلس تصمیم گرفت این رقم را اصلاح کند. هرچند در روش‌های حمایتی نقدهایی وجود دارد اما به‌منظور جلوگیری از کوچک‌تر شدن سفره مردم، رقم پیشنهادی دولت از ۲۹۰همت به ۵۰۴هزار میلیارد تومان افزایش یافت. با این مصوبه، حداقل قیمت خرید تضمینی هر کیلو گندم داخلی به بیش از ۴۵هزار تومان خواهد رسید.۲۵۲همت برای به متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان، ۲۸۵همت کمک زیان سازمان هدفمندی یارانه‌ها برای پرداخت یارانه نقدی و کالابرگ و ۳۵۵همت بازپرداخت سود اوراق فروخته‌شده در سال‌های گذشته اختصاص یافت.  سایر ارقام مهم شامل ۵۰همت برای حوزه حمل‌ونقل و یارانه شیر رایگان، هفت همت برای مطالبات معلمان بازنشسته سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، ۶۸همت پروژه‌های عمرانی و ۸۸همت برای ساماندهی کولبری و ملوانی در استان‌های مرزی است. 

مهم‌ترین مصوبات مجلس در حوزه معیشت

افزایش حقوق    ۲۱ تا  ۴۳ درصد
معافیت حقوق سالانه     ۴۸۰ میلیون تومان 
متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان    ۲۵۲ همت
بازنشستگان تأمین اجتماعی    ۲۷۷ همت
تأمین کالاهای اساسی و تأمین کالابرگ    ۹۹۶ همت
یارانه نقدی    ۳۰۰ همت
حمایت از اقشار کم درآمد   ۱۵۰همت
یارانه گندم  ۵۰۴ همت
حداقل خرید تضمینی هر کیلو گندم    ۴۵ هزار تومان
حوزه حمل‌ و نقل و یارانه شیر رایگان    ۵۰ همت