سریال عاقل ترین دیوانه؛ داستان واقعی بهلول در قاب تلویزیون

سریال عاقل‌ترین دیوانه (أعقل المجانین) یک مجموعه تلویزیونی سوری به زبان عربی است که زندگی بهلول، یکی از شخصیت‌های تاریخی و مشهور عصر عباسیان را روایت می‌کند. این سریال در سه فصل جداگانه تولید شده و داستان ابا وهب بن عمر الصیرفی معروف به بهلول را دنبال می‌کند؛ فقیه، دانشمند و قاضی‌ که در بغداد زندگی می‌کرد. بهلول با رفتارهای به‌ظاهر احمقانه اما در باطن بسیار حکیمانه به عنوان «عاقل‌ترین دیوانه» شناخته می‌شود. این سریال با تمرکز بر دوران خلافت هارون‌الرشید، خلیفه عباسی، ساخته شده است.

عاقل‌ترین دیوانه یک سریال سه‌فصلی (در مجموع حدود ۸۴ قسمت) است که بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ میلادی تولید و پخش شد. فصل اول در سال ۲۰۰۷ (با ۲۴ قسمت)، فصل دوم در ۲۰۰۸ (با ۳۰ قسمت) و فصل سوم در ۲۰۰۹ (با ۳۰ قسمت) عرضه گردید. این سریال توسط شرکت‌هایی مانند تولین للإنتاج (Tuline) و مرکز بیروت الدولی ساخته شده، کارگردان اصلی فصل‌های اول و سوم نذیر عواد و فصل دوم محمد الشیخ نجیب بوده و بازیگر نقش اصلی بهلول، أندریه إسکاف (آندره اسکاف) است که با ایفای این نقش ماندگار، به شهرت رسید.

داستان از جایی آغاز می‌شود که هارون‌الرشید بهلول را به مقام قاضی‌القضات منصوب می‌کند و از او می‌خواهد فتوایی برای اعدام امام موسی کاظم (ع) پس از زندانی شدن ایشان صادر کند. بهلول که شیفته و ارادتمند امام بود، برای حفظ جان خود و اجتناب از ظلم خلیفه، به توصیه خود امام یا به صورت هوشمندانه، تظاهر به دیوانگی می‌کند. او زندگی ساده و زاهدانه‌ای برمی‌گزیند، با چوب به جای اسب در کوچه‌ها می‌گردد و با رفتارهای ظاهراً احمقانه، با خلیفه و درباریان روبه‌رو می‌شود. این تظاهر به جنون، سپری برای حفاظت از جانش و ابزاری برای گفتن حقیقت‌های تلخ به قدرت‌مندان می‌شود.

سریال در هر قسمت با حکایت‌ها و موقعیت‌های جذاب، نشان می‌دهد که چگونه بهلول با زیرکی و طنز، فساد، ظلم و ریا را افشا می‌کند، مشکلات مردم عادی را حل می‌نماید و حتی هارون‌الرشید را (که به او علاقه‌مند شده) در لحظات دشوار یاری می‌رساند. خلیفه گاهی به بهلول نزدیک می‌شود و از سخنان عمیق او بهره می‌برد، اما همیشه تردید دارد که آیا این دیوانگی واقعی است یا نقابی بر هوش سرشار او. این دوگانگی میان ظاهر و باطن، جذابیت اصلی درام را تشکیل می‌دهد و باعث شده سریال هم جنبه سرگرم‌کننده داشته باشد و هم درس‌های اخلاقی و عرفانی را ارائه کند.

عاقل‌ترین دیوانه در ایران در ایام ماه رمضان از شبکه تماشا (هر شب ساعت ۲۱) پخش می‌شود و بازپخش آن صبح زود و ظهر روز بعد است. این سریال قدیمی اما همچنان پرطرفدار، با بازیگران سوری و فضاسازی تاریخی مناسب، توانسته مخاطبان زیادی را جذب کند، به‌خصوص کسانی که به داستان‌های حکایتی، شخصیت‌های عارف‌مسلک و نقد قدرت علاقه‌مند هستند.