علائم کرم‌های انگلی؛ فرق کرمک، کرم گرد و کرم نواری چیست؟

کرم‌های انگلی مثل کرمک، کرم گرد و کرم نواری می‌توانند در روده جا خوش کنند و مجموعه‌ای از علائم ریز و درشت، از دل‌درد و نفخ گرفته تا کاهش وزن بی‌دلیل یا دیدن رگه‌ها و تکه‌هایی شبیه نخ در مدفوع را تشکیل دهند. در این میان، بعضی نشانه‌ها آن‌قدر معمولی به نظر می‌رسند که به‌راحتی نادیده گرفته می‌شوند، اما تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند جلوی دردسرهای جدی‌تر را بگیرد.

نشانه‌های ابتلا به کرم‌های انگلی

علائم کرم‌های انگلی بسته به نوع انگل فرق می‌کند و همین باعث می‌شود بعضی افراد تا مدت‌ها متوجه آلودگی نشوند. یکی از شناخته‌شده‌ترین موارد، کرمک است که اغلب با خارش اطراف مقعد همراه می‌شود؛ این خارش معمولاً شب‌ها شدیدتر می‌شود و می‌تواند خواب را به هم بریزد. در بعضی موارد هم ممکن است کرم‌های کوچک سفید در مدفوع یا اطراف مقعد دیده شوند.

کرم گرد می‌تواند خودش را با دل‌درد خفیف یا اسهال نشان دهد. همچنین اگر لاروها به سمت ریه‌ها حرکت کنند، احتمال دارد سرفه هم به علائم اضافه شود؛ علامتی که خیلی‌ها آن را به سرماخوردگی یا حساسیت ربط می‌دهند و به‌سادگی از کنار آن می‌گذرند.

درباره کرم نواری، نشانه‌های مهم‌تر شامل کاهش وزن بی‌دلیل و حالت تهوع است و گاهی هم بخش‌هایی از کرم در مدفوع دیده می‌شود.

در کنار این نشانه‌های اختصاصی، چند علامت عمومی ازجمله نفخ، حالت تهوع، خستگی و کم شدن اشتها هم ممکن است ظاهر شود.

دکتر انگد دیلن، متخصص گوارش، هشدار می‌دهد که آلودگی‌های خفیف، به‌خصوص در کرمک و کرم گرد، ممکن است هیچ علامت واضحی نداشته باشد و گاهی تنها زمانی فرد متوجه می‌شود که چیزی غیرعادی در مدفوع یا اطراف مقعد می‌بیند. او توضیح می‌دهد موارد شدیدتر، مثل آلودگی‌های پرشمار کرم نواری یا کرم گرد، می‌توانند به مرور زمان باعث کمبودهای تغذیه‌ای شوند.

آیا کرم‌های انگلی خودبه‌خود از بین می‌روند؟

بسیاری از افراد امیدوارند بدن خودش مشکل را جمع کند و کار به دارو نکشد. اما واقعیت همیشه این‌قدر راحت نیست. دکتر دیلن به سان می‌گوید در موارد خفیف کرمک، ممکن است آلودگی در نهایت فروکش کند، اما مشکل بزرگ این است که عفونتِ دوباره بسیار رایج است و همین باعث می‌شود درمان معمولاً لازم باشد. به بیان ساده، حتی اگر علائم کمتر شود، امکان دارد چرخه انتقال دوباره راه بیفتد و ماجرا از نو شروع شود.

برای کرم گرد، کرم نواری و دیگر انگل‌ها، خودبه‌خود خوب شدن معمولاً اتفاق نمی‌افتد. این گروه از آلودگی‌ها اغلب بدون دارو از بین نمی‌روند و اگر درمان به تعویق بیفتد، می‌توانند در بلندمدت مشکل‌ساز شوند.

توصیه دکتر دیلن این است که درمان را جدی بگیرید تا هم خطر سرایت کاهش پیدا کند و هم احتمال عوارض پایین بیاید. این نگاه محتاطانه مخصوصاً وقتی مهم می‌شود که علائم مبهم باشند و فرد آن را با دل‌درد معمولی، خستگی یا بی‌اشتهایی اشتباه بگیرد.

عوارض ابتلا به کرم‌های انگلی

بیشتر آلودگی‌های کرمی خفیف و با دارو و بهداشت قابل کنترل‌ هستند، اما در موارد نادر، عوارض جدی هم ممکن است رخ دهد. دیلن می‌گوید آلودگی سنگین کرم گرد می‌تواند به انسداد روده منجر شود و گاهی حتی نیاز به جراحی پیدا کند. او درباره کرم قلابدار هم توضیح می‌دهد که چون از خون تغذیه می‌کند، می‌تواند باعث کم‌خونی و پایین آمدن سطح آهن بدن شود.

در مورد کرم نواری، خطر اصلی این است که گاهی می‌تواند به بخش‌های دیگر بدن مثل مغز یا کبد برود و عفونت‌های جدی‌تری ایجاد کند که ممکن است با تشنج یا مشکلات شدید دیگر همراه شود. کرمک معمولاً خطرناک توصیف نشده، اما به خاطر خارش و اختلال خواب می‌تواند کیفیت زندگی را به‌هم بریزد و فرد را کلافه کند.

برای خلاص شدن از کرم‌های انگلی چه می‌توان کرد؟

برای درمان کرمک معمولاً یک دوز مِبِندازول که بدون نسخه هم قابل تهیه است، کافی است. با این حال، برای انواع دیگر کرم‌ها پزشک ممکن است داروهای مشخص‌تری مثل آلبندازول یا پرازیکوانتل را تجویز کند. تفاوت درمان‌ها مهم است، چون هر انگل ویژگی‌های خودش را دارد و برخورد یکسان با همه انواع، راه مطمئنی نیست.

کنار دارو، رعایت بهداشت نقشی تعیین‌کننده دارد. شستن دقیق دست‌ها، دوش گرفتن روزانه و شستن ملحفه‌ها، لباس و حوله با آب داغ از اقداماتی است که می‌تواند احتمال انتقال و بازگشت آلودگی را کم کند. دکتر دیلن اضافه می‌کند کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها و پرهیز از خاراندن ناحیه مقعد کمک می‌کند آلودگی دوباره شکل نگیرد.

همچنین بهتر است همه افراد خانواده هم‌زمان درمان شوند تا انتقال فرد به فرد قطع شود. همچنین برای پیشگیری بلندمدت، عادت‌هایی مثل شستن منظم دست‌ها، پخت کامل گوشت و ترک رفتارهایی مثل ناخن جویدن یا مکیدن انگشت در کودکان، می‌تواند احتمال ابتلا را پایین بیاورد.