جوش روی بینی نشانه چیست؟ + علل و درمان

جوش روی بینی یکی از شایع‌ترین و در عین حال آزاردهنده‌ترین مشکلات پوستی است که تقریباً همه افراد در برهه‌ای از زندگی آن را تجربه می‌کنند. این ناحیه به دلیل تمرکز بالای غدد چربی، بستری مناسب برای تجمع آلودگی و باکتری‌هاست. در حالی که بسیاری آن را صرفاً یک مشکل ظاهری می‌بینند، شناخت ریشه‌های فیزیولوژیک این عارضه می‌تواند کلید درمان قطعی آن باشد. در این مطلب، ابعاد مختلف این جوش‌ها را از نگاه پزشکی و سلامت بررسی می‌کنیم.

جوش روی بینی از نظر پزشکی چه معنایی دارد؟

از منظر درماتولوژی، بینی بخشی از منطقه T-Zone صورت محسوب می‌شود که بیشترین تراکم غدد سباسه یا همان تولیدکننده چربی را دارد. وقتی پزشکان به جوش‌های این ناحیه نگاه می‌کنند، در واقع شاهد اختلال در روند طبیعی تخلیه سبوم و ریزش سلول‌های مرده پوست هستند. این تجمع مواد باعث مسدود شدن منافذ و ایجاد محیطی غیرهوازی می‌شود که برای رشد باکتری «کاتی‌باکتریوم آکنه» بسیار ایده‌آل است و منجر به التهاب می‌شود.

وجود جوش روی بینی همچنین می‌تواند نشان‌دهنده واکنش‌های هورمونی بدن باشد. آندروژن‌ها یا هورمون‌های جنسی، غدد چربی را تحریک به تولید بیش از حد می‌کنند که نتیجه آن ایجاد جوش‌های سرسیاه یا التهابی است. در برخی موارد، التهابات مزمن در این ناحیه ممکن است با بیماری‌های پوستی دیگری مانند روزاسه اشتباه گرفته شود؛ بنابراین تکرار جوش‌ها در این نقطه از نظر پزشکی نیازمند بررسی دقیق‌تر بافت پوست و الگوی التهاب است.

علاوه بر این، بینی به دلیل برجستگی، بیشتر در معرض آلودگی‌های محیطی و لمس مداوم دست‌ها قرار دارد. پزشکان بر این باورند که جوش‌های این ناحیه گاهی تنها یک واکنش دفاعی پوست به تحریکات خارجی یا مواد شیمیایی موجود در محصولات آرایشی غیر استاندارد هستند. به طور کلی، بروز این جوش‌ها سیگنالی از سوی بدن است که نشان می‌دهد تعادل بیولوژیکی پوست در این منطقه حساس به هم خورده و نیاز به پاکسازی عمیق‌تر یا تغییر سبک زندگی دارد.

علت‌های رایج جوش روی بینی

ظهور جوش در ناحیه بینی معمولاً ناشی از ترکیب عوامل محیطی و فعالیت‌های درونی بدن است که منافذ پوست را به چالش می‌کشند. در ادامه به اصلی‌ترین دلایلی که باعث بروز این عارضه پوستی می‌شوند اشاره شده است:

• تولید بیش از حد چربی: فعالیت زیاد غدد سباسه در منطقه T که منجر به براق شدن بینی و بسته شدن منافذ می‌شود.
• تجمع سلول‌های مرده: عدم لایه‌برداری صحیح که باعث می‌شود سلول‌های قدیمی به جای ریزش، در منافذ گیر کنند.
• تغییرات هورمونی: نوسانات هورمونی در دوران بلوغ، قاعدگی یا استرس که ترشح چربی را تشدید می‌کند.
• استفاده از محصولات کمدوژنیک: مصرف کرم‌های پودر سنگین و محصولات آرایشی که تنفس پوست را مختل می‌کنند.
• رژیم غذایی ناسالم: مصرف بیش از حد قندها و لبنیات پرچرب که در برخی افراد باعث تحریک التهابات پوستی می‌شود.

جوش روی نوک بینی نشانه چیست؟

نوک بینی یکی از حساس‌ترین نقاط صورت است که بروز جوش در آن می‌تواند معانی خاصی در رابطه با سلامت عمومی داشته باشد. در طب سنتی و نوین، این ناحیه اغلب با سیستم‌های داخلی بدن مرتبط دانسته می‌شود.

مشکلات گوارشی و معده

بسیاری از متخصصان معتقدند جوش‌های نوک بینی می‌تواند با اختلالات هضم و یبوست مرتبط باشد. زمانی که سیستم گوارش به درستی عمل نکند، التهابات ناشی از آن ممکن است به شکل آکنه در این نقطه نمایان شود. اصلاح رژیم غذایی و مصرف فیبر بیشتر معمولاً به بهبود این وضعیت کمک می‌کند.

سلامت قلب و فشار خون

در نقشه‌برداری چهره، نوک بینی با قلب در ارتباط است. سرخی مداوم یا جوش‌های ملتهب در این بخش گاهی نشان‌دهنده نوسانات فشار خون یا مصرف بیش از حد غذاهای تند و پرنمک است که به سیستم گردش خون فشار وارد می‌کنند. بررسی سلامت قلب در موارد مزمن می‌تواند مفید باشد.

جوش روی پره‌های بینی چه دلایلی دارد؟

پره‌های بینی به دلیل داشتن چین و شکن‌های خاص، محل تجمع چربی و آلودگی‌های محیطی هستند که به راحتی پاک نمی‌شوند. در این نواحی، اصطکاک پوست با دست یا حتی استفاده از دستمال کاغذی در زمان سرماخوردگی می‌تواند باعث ایجاد ریزآسیب‌هایی شود که مسیر را برای ورود باکتری‌ها هموار می‌کند. چربی‌های ترشح شده در این گوشه‌ها به سختی خارج می‌شوند و همین ماندگاری، باعث ایجاد جوش‌های زیرپوستی دردناک می‌گردد.

علاوه بر عوامل فیزیکی، تغییرات دمایی و محیطی نیز تأثیر زیادی بر پره‌های بینی دارند. سرما یا گرمای شدید می‌تواند باعث تحریک پوست این ناحیه و پوسته پوسته شدن آن شود که در نهایت با مسدود کردن منافذ، منجر به ایجاد جوش می‌شود. همچنین، بسیاری از افراد هنگام شستشوی صورت، به گوشه‌های پره بینی توجه کافی نمی‌کنند و تجمع باقی‌مانده مواد شوینده یا آرایشی در این شکاف‌ها، یکی از دلایل اصلی بروز آکنه در این منطقه است.

در نهایت، استفاده از عینک یا ماسک نیز می‌تواند عاملی تعیین‌کننده باشد. فشار مداوم فریم عینک یا سایش لبه‌های ماسک به پره‌های بینی، باعث تحریک غدد چربی و التهاب فولیکول‌های مو می‌شود. این نوع جوش‌ها که بیشتر جنبه مکانیکی دارند، معمولاً با رعایت بهداشت ابزارهای تماسی و مرطوب نگه‌داشتن اصولی پوست در این نواحی قابل کنترل و پیشگیری هستند.

آیا جوش روی بینی به مشکلات داخلی بدن مربوط است؟

بسیاری از مطالعات نشان می‌دهند که وضعیت پوست آینه‌ای از سلامت درونی بدن است و جوش‌های بینی هم از این قاعده مستثنی نیستند. بروز ناهماهنگی در ارگان‌های حیاتی می‌تواند خود را به صورت ضایعات پوستی در این ناحیه مرکزی صورت نشان دهد.

• اختلالات کبد: تجمع سموم در بدن به دلیل عملکرد ناقص کبد می‌تواند باعث بروز جوش‌های التهابی در پل بینی شود.
• نوسانات هورمونی: نامتعادل بودن سطح استروژن یا تستوسترون مستقیماً بر فعالیت غدد چربی بینی اثر می‌گذارد.
• کمبود ویتامین: کمبود ویتامین‌های گروه B و روی (Zinc) می‌تواند منجر به تضعیف سد دفاعی پوست در ناحیه بینی شود.
• استرس مزمن: ترشح کورتیزول در پاسخ به استرس، سیستم ایمنی پوست را ضعیف کرده و باعث طغیان آکنه‌ها می‌گردد.

روش‌های درمان و پیشگیری از جوش روی بینی

برای رهایی از جوش‌های بینی، ترکیبی از روتین پوستی صحیح و تغییر در عادات روزانه ضروری است. درمان این ناحیه نیازمند صبر و مداومت در استفاده از محصولات مناسب است.

استفاده از شوینده‌های حاوی اسید سالیسیلیک

اسید سالیسیلیک یک محلول در چربی است که می‌تواند به عمق منافذ بینی نفوذ کرده و چربی‌های سفت شده را حل کند. استفاده روزانه از این شوینده‌ها مانع از تشکیل جوش‌های سرسیاه و سرسفید می‌شود. این ماده به عنوان یک لایه‌بردار ملایم، سطح پوست را همواره صاف نگه می‌دارد.

استفاده از رتینوئیدها و ضدآفتاب

رتینوئیدها با تسریع بازسازی سلولی، از بسته شدن منافذ جلوگیری می‌کنند و یکی از قوی‌ترین درمان‌ها برای آکنه‌های بینی هستند. البته به دلیل حساس شدن پوست، استفاده همزمان از ضدآفتاب‌های فاقد چربی (Oil-Free) ضروری است تا از تیرگی جای جوش و التهاب بیشتر جلوگیری شود.