ربات پلیس تا سال 2031 وارد خیابان‌ها می‌شود!

گشت‌زنی ربات‌های پلیس در خیابان‌ها تا ۵ سال آینده ممکن است به واقعیت تبدیل شود. این پیش‌بینی را پروفسور ایوان سان، استاد دانشگاه دلاور در آمریکا، مطرح کرده است. او معتقد است که نیروهای پلیس در بسیاری از کشورهای جهان با افزایش نرخ جرایم، پیچیده‌تر شدن شبکه‌های تبهکاری و کمبود نیروی انسانی روبه‌رو هستند و همین مسئله باعث شده استفاده از فناوری‌های نوین به یک ضرورت تبدیل شود.

به گفته پروفسور سان، ربات‌های انسان‌نما که برخی آن‌ها هم‌اکنون در چین مورد استفاده قرار گرفته‌اند، در آینده نزدیک می‌توانند وظایف عملیاتی جدی‌تری را برعهده بگیرند. او پیش‌بینی کرده که تا سال ۲۰۳۱ این ربات‌ها قادر خواهند بود با استفاده از فناوری تشخیص چهره مجرمان را شناسایی کنند، آن‌ها را تعقیب و در نهایت بازداشت کنند. این ربات‌ها به سامانه‌های هوش مصنوعی مجهز خواهند بود که امکان تحلیل داده‌ها را در لحظه فراهم می‌کند.

پروفسور سان توضیح داده که این ربات‌ها می‌توانند بدون خستگی، مسافت‌های طولانی را طی کنند. به گفته او، یک ربات پلیس قادر است تا چندین کیلومتر یک مظنون را دنبال کند، بدون آنکه نیاز به استراحت داشته باشد. همزمان با تعقیب، سامانه هوش مصنوعی می‌تواند ویژگی‌های زیستی و رفتاری فرد را اسکن کند. حتی این امکان وجود دارد که از فاصله حدود ۲۰۰ متری تشخیص دهد آیا مظنون سلاح حمل می‌کند یا خیر. در حالیکه یک افسر انسانی به تنهایی قادر به انجام چنین تحلیلی در آن فاصله نیست.

با وجود این قابلیت‌ها، سان تأکید کرده که در مراحل ابتدایی، ربات‌های پلیس احتمالاً همراه با یک افسر انسانی فعالیت خواهند کرد. حضور انسان برای تصمیم‌گیری‌های حساس و نظارت بر عملکرد سیستم ضروری خواهد بود. با این حال، در موقعیت‌های پرخطر مانند سرقت‌های مسلحانه یا تعقیب‌های سرعت بالا، این ربات‌ها می‌توانند خطر را برای نیروهای انسانی کاهش دهند و کنترل صحنه را در دست بگیرند.

پروفسور سان معتقد است استفاده از ربات‌های پلیس اجتناب‌ناپذیر است، هرچند مسائل حقوقی و اخلاقی قابل توجهی در این زمینه وجود دارند. استفاده از زور، تعقیب‌های پرسرعت و تصمیم‌گیری درباره شلیک از جمله موضوعاتی هستند که نیازمند چارچوب‌های قانونی دقیق خواهند بود. او همچنین اشاره کرده که افسران پلیس در آینده ممکن است به کلاه‌خودهای مجهز به هوش مصنوعی مجهز شوند تا در شرایط بحرانی، سیستم بتواند در تحلیل موقعیت و ارزیابی واکنش مناسب کمک کند.

در حال حاضر نمونه‌هایی از ربات‌های پلیس در چند کشور در حال آزمایش یا استفاده هستند. در سنگاپور رباتی به نام Xavier در فضاهای عمومی گشت‌زنی می‌کند و رفتارهای اجتماعی نامطلوب مانند استعمال دخانیات در محل‌های ممنوع را شناسایی و اطلاعات را به مأموران انسانی منتقل می‌کند.

در چین ربات‌هایی مانند AnBot در سامانه‌های امنیتی ادغام شده‌اند. این ربات‌ها وظایفی مانند نظارت، تأیید هویت افراد و گشت‌زنی در مراکز حمل‌ونقل را انجام می‌دهند. در امارات متحده عربی نیز ربات‌ها بیشتر در نقش‌های خدماتی مانند راهنمایی گردشگران یا ارائه اطلاعات چندزبانه در رویدادهای بزرگ به کار گرفته شده‌اند.

مطالعه‌ای که توسط پروفسور سان انجام و در نشریه Asian Journal of Criminology منتشر شده، نشان می‌دهد افسران پلیس چینی نسبت به ربات‌های مبارزه با جرم دیدگاه مثبتی دارند. در این پژوهش از افسران خواسته شد که نظر خود را درباره دو نوع ربات بیان کنند. یک ربات خدماتی که در روابط عمومی و پلیس جامعه‌محور کمک می‌کند و یک ربات مبارزه با جرم که قادر به تعقیب و بازداشت مظنونان است. نتایج نشان داد حمایت از ربات‌های مبارزه با جرم بیشتر است. زیرا این ربات‌ها می‌توانند در جمع‌آوری اطلاعات، کشف جرم و دستگیری مجرمان نقش مؤثرتری داشته باشند.

پروفسور سان نتایج تحقیقات خود را در کنفرانس انجمن پیشبرد علوم آمریکا ارائه کرده است. این رویداد که توسط American Association for the Advancement of Science برگزار می‌شود، یکی از گردهمایی‌های مهم علمی در ایالات متحده است.

با وجود پیشرفت سریع فناوری، کارشناسان تأکید دارند که پیش از استقرار گسترده ربات‌های پلیس، باید درباره حریم خصوصی شهروندان، مسئولیت‌پذیری در صورت بروز خطا و نحوه نظارت بر عملکرد الگوریتم‌ها تصمیم‌گیری شود. در حال حاضر، استفاده از این ربات‌ها بیشتر جنبه آزمایشی یا نمادین دارد، اما با توسعه سریع هوش مصنوعی و کاهش هزینه فناوری، احتمال گسترش آن در سال‌های آینده افزایش یافته است.