به انگشتان خود نگاه کنید | نقشه تکامل مغز شما را پیدا کردیم!

آفتاب نو – یکتا فراهانی: چرا دست انسان با تمام موجودات دیگر متفاوت است؟ پاسخ این سوال فقط در مهارت کار با ابزار نیست. دانشمندان دریافته‌اند که شکل دست ما، محصول همان فرآیندی است که پیچیده‌ترین مغز جهان را ساخته است.

در دنیای علم، گاهی ساده‌ترین اعضای بدن، پیچیده‌ترین داستان‌ها را بازگو می‌کنند. مطالعه جدیدی که بر روی ساختار استخوانی دست انسان انجام شده، نشان می‌دهد که نسبت طول انگشتان دست چیزی فراتر از یک ویژگی ظاهری است. این نسبت، در واقع میراثی از تعادل هورمونی است که در میلیون‌ها سال پیش، مسیر تکامل سیستم عصبی ما را تعیین کرده است. از توانایی‌های ریاضی گرفته تا مهارت‌های اجتماعی، همه چیز در این چند سانتی‌متر استخوان خلاصه شده است.

بیشتر بخوانید:

جاسوسی در رحم مادر با ابزار ساده

پژوهشگران دریافته‌اند که نسبت طول انگشت اشاره به انگشت حلقه معروف به نسبت 2D:4D به طور مستقیم با میزان مواجهه جنین با هورمون “تستوسترون” در دوران بارداری مرتبط است. این هورمون نه‌تنها شکل دست را تغییر می‌دهد، بلکه بر نحوه سیم‌کشی مغز در بخش‌هایی که مسئول تفکر استراتژیک و مهارت‌های فضایی هستند، تأثیر می‌گذارد. در واقع، دست ما پیش از تولد، خبر می‌دهد که مغزمان قرار است چگونه رشد کند.

مهندسی مشترک دست و مغز در طول تاریخ

یکی از شگفت‌انگیزترین بخش‌های این تحقیق، کشف نقش ژن‌های “Hox” است. این ژن‌ها مانند معماران ارشد بدن عمل می‌کنند و به‌صورت همزمان دستور ساخت اندام‌های حرکتی و بخش‌های خاصی از مغز را می‌دهند. به همین دلیل است که هر تغییر بزرگی در قدرت تفکر و هوش انسان در طول فرگشت، با تغییراتی ظریف در ساختار دست‌ها همراه بوده است. دست ما، همراه و هم‌گام با مغزمان هوشمند شده است.

انگشتانی که نبوغ را فریاد می‌زنند

مطالعات نشان داده است نسبت‌های مختلف انگشتان با توانایی‌های ذهنی متفاوتی در ارتباط است. افرادی که انگشت حلقه بلندتری دارند، اغلب در تحلیل‌های فضایی و سیستماتیک (که برای بقای اولیه بشر حیاتی بود) برتری دارند. ازسوی‌دیگر، نسبت‌های متعادل‌تر با مهارت‌های کلامی و همدلی اجتماعی پیوند خورده‌اند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که تکامل، “تنوع” را برای بقای گونه انسان انتخاب کرده است.

آینه تمام‌نمای رفتارهای اجتماعی

این پیوند بیولوژیک تنها به هوش ختم نمی‌شود؛ بلکه بر رفتارهای اجتماعی ما نیز سایه افکنده است. دانشمندان علوم اعصاب معتقدند که بامطالعه طول انگشتان در جوامع مختلف، می‌توان فهمید که چگونه ویژگی‌هایی مثل “ریسک‌پذیری” یا “همکاری تیمی” در طول میلیون‌ها سال در مغز انسان نهادینه شده است. دستان ما در واقع سوابق تکاملی هستند که نشان می‌دهند ما چگونه به موجوداتی اجتماعی و متفکر تبدیل شدی. .

یک کلِ واحد و هماهنگ

کشف پیوند میان انگشتان و مغز، به ما یادآوری می‌کند که بدن انسان یک کلِ واحد و هماهنگ است. هیچ بخشی از ما تصادفی به وجود نیامده؛ حتی طول انگشتان کوچکمان. ما با دستانمان جهان را لمس می‌کنیم، اما این مغز ماست که از طریق همین دستان، داستان طولانی و پرفرازونشیب تکامل خود را برای آیندگان به یادگار گذاشته است.