قدرت نرم انقلاب اسلامی

این خطاهای محاسباتی، برای کشورهای غربی عملیات‌های پرهزینه‌ای رقم زده که اغلب نیز به نتیجه نرسیده‌اند؛ چراکه مبتنی بر تحلیل‌های غلط از ماهیت انقلاب بوده‌اند. بررسی انقلاب با رویکردی آکادمیک و همه‌جانبه، ما را از عوام‌زدگی در تحلیل‌ها مصون می‌دارد.
مشهور است اگر در کشوری تنها ۳ درصد مردم (تأکید می‌کنم: ۳ درصد) حامی یک نظام یا دولت باشند -چه مستبد و چه دموکراتیک – آن کشور می‌تواند تداوم پیدا کند؛ چه رسد به نظامی که با رأی حدود ۹۷ درصد مردم آغاز شد و در بزنگاه‌های مختلف، پشتیبانی اجتماعی خود را حفظ کرده است.اگر انقلاب اسلامی را با مدل پنج‌سطحی پیشنهادی پاتریک ام. مورگان بررسی کنیم، نه‌تنها می‌توان ریشه‌های آن را تبیین کرد بلکه امکان آینده‌پژوهی معتبر و همچنین شناسایی تهدیدهای پیش‌رو نیز فراهم می‌شود.در سطح نظم بین‌الملل، هنگام پیروزی انقلاب در بهمن ۵۷، جهان در وضعیت دوقطبی شدیدی قرار داشت: جنگ سرد میان لیبرالیسم و کمونیسم، یا آنچه «صلح مسلح» نامیده می‌شد؛ فضایی ظاهرا آرام اما با انگشت‌هایی همواره روی ماشه. در چنین شرایطی، یکی از نخستین شعارهای انقلاب «نه شرقی، نه غربی» بود؛ موضعی که به‌روشنی در برابر نظم دوقطبی جهانی ایستاد. مردم ایران نیز با حافظه تاریخی دقیق خود، از تحقیرهای دوران رژیم سلطنتی به ستوه آمده بودند.رهبر انقلاب با اشاره به گزارش‌های تاریخی یادآور می‌شوند که حتی در مواردی، درباره ایران در کشورهای دیگر تصمیم‌گیری می‌شد و وزیر خارجه وقت ایران پشت در می‌ماند. نمونه‌های این تحقیرها آن‌قدر فراوان است که شرح‌شان مثنوی هزارمن کاغذ می‌شود.در سطح منطقه‌ای، فضای غالب، ناسیونالیسم و پان‌عربیسم بود؛ فضایی که هزینه‌های سنگینی برای نزاع عرب و عجم (و بعدها ایران و جهان اسلام) به همراه داشت. همزمان، مسأله اسرائیل نیز به‌عنوان پدیده‌ای تحمیلی در منطقه تثبیت شد. استعمار از این بستر بهره گرفت تا منطقه را درگیر منازعات فرسایشی کند.در این میان، هنر امام – روح‌الله خمینی(ره) – در آن بود که با تکیه بر اسلام سیاسی، نظمی تازه پیشنهاد داد؛ نظمی که عرب و عجم را ذیل «امت اسلامی» گرد هم می‌آورد و ساختار پادشاهی را کنار می‌زد. مؤلفه‌های نظام جدید نیز بر همین مبنا شکل گرفت.برد بین‌المللی انقلاب اسلامی و تأثیر اسلام سیاسی بر نظم منطقه‌ای و جهانی، ازموضوعاتی است که کمتر به‌صورت علمی به آن پرداخته‌ایم، در حالی که شاخص‌های آن کاملا قابل ردیابی است.اگر این شاخص‌ها دقیق ترسیم نشوند، تحلیل‌ها به دام عوام‌زدگی می‌افتد. با وجود همه فشارها و سرکوب‌ها، قدرت نرم انقلاب اسلامی همچنان بالاست.به تعبیر جوزف نای، قدرت صرفا به نمایش توان سخت محدود نمی‌شود؛ قدرت نرم آن توانایی است که دستورکارهای جهانی را شکل می‌دهد. او قدرت را به «لب و دندان» تشبیه می‌کند: دندان نماد زور است اما لب است که جهت را تعیین می‌کند.نمونه‌ای از این قدرت نرم را می‌توان در واکنش‌های جهانی به تهدیدهای دونالد ترامپ مشاهده کرد؛ جایی که حمایت‌های گسترده از رهبر انقلاب، برد رسانه‌ای ایران و جهانشمولی پیام مقاومت را برجسته ساخت. ایستادگی در برابر زورگویان جهانی، به یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت نرم انقلاب بدل شده و همین امر سبب شده ملت‌ها و کشورها با نگاهی امیدوارانه‌تر به ایران و مردم مقاوم آن بنگرند.