تک‌نرخی شدن ارز یک قمار است!

به گزارش خبرنگار پارلمانی آفتاب نو ، هادی قوامی، با اشاره به احکام برنامه هفتم توسعه افزود: در برنامه هفتم، نرخ ارز به‌صورت «شناور مدیریت‌شده» تعریف شده است، اما این به معنای رهاسازی نرخ ارز نیست. شناور بودن یعنی انعطاف در چارچوب مدیریت، نه اینکه دولت مدیریت را کنار بگذارد. اتفاقاً مدیریت در این مدل از خود شناوری مهم‌تر است و دولت، مجلس و بانک مرکزی باید به‌گونه‌ای تدبیر کنند که نرخ ارز از کنترل خارج نشود.

نماینده مردم اسفراین در مجلس شورای اسلامی دامه داد: مدیریت ارز فقط در اختیار بانک مرکزی نیست؛ بلکه در حوزه اختیارات دولت است. وزارت صمت، جهاد کشاورزی، تعاون و سایر دستگاه‌های اقتصادی باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که تقاضای ارز کنترل شود. منابع ارزی کشور محدود است و باید به صنایعی تخصیص یابد که زنجیره ارزش دارند و در نهایت به افزایش تولید و ارزآوری منجر می‌شوند؛ نه اینکه صرفاً مصرف ایجاد کنند.

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه با تشریح مفهوم ارز شناور مدیریت‌شده گفت: در عمل، این مدل یعنی حدود ۷۵ درصد مدیریت و ۲۵ درصد شناوری. اگر این مدیریت اتفاق نیفتد، نوسانات ارزی تشدید می‌شود. اینجاست که نقش معاون اول رئیس‌جمهور دوباره برجسته می‌شود؛ چون باید میان دستگاه‌ها هماهنگی ایجاد کند و اجازه ندهد هر بخش مسیر جداگانه‌ای برود.

وی با انتقاد از سیاست‌های جبرانی بدون کنترل بازار تصریح کرد: اگر نرخ ارز را شناور کنیم و بعد در حلقه آخر به مردم پول بدهیم یا یارانه بدهیم، اما نظارت نکنیم، این سیاست پایدار نیست. ممکن است ماه اول مردم بتوانند یک مرغ بخرند و مصرف کنند، اما در ماه‌های بعد حتی بالِ مرغ هم گیرشان نمی‌آید؛ چون قیمت‌ها مدام بالا می‌رود و حمایت‌های نقدی یا مقطعی اثر خود را از دست می‌دهد.

بازار آزاد نباید ملاک سیاست‌گذاری قرار گیرد

قوامی در پاسخ به این سؤال که آیا بهتر نبود بازار آزاد به‌عنوان نرخ رسمی ارز پذیرفته شود، گفت: بازار آزاد یک بازار غیررسمی است و نباید ملاک سیاست‌گذاری قرار گیرد. این بازار به رسمیت شناخته نمی‌شود، قاعده‌مند نیست و تحت کنترل نیست. به دلیل قاچاق و معاملات خارج از ضابطه، هر کسی هر نرخی که بخواهد اعلام می‌کند و ما نمی‌توانیم تابع چنین بازاری باشیم.

وی افزود: مدیریت ارز برای این است که بازار غیررسمی کنار بازار رسمی قرار نگیرد و تعیین‌کننده نباشد. باید ببینیم چه میزان ارز حاصل از صادرات نفتی و غیرنفتی داریم و نیازهای واقعی کشور چیست. سپس منابع محدود ارزی را میان نیازهای نامحدود به‌گونه‌ای تخصیص دهیم که نرخ ارز مدیریت شود. این کار شدنی است، اما نیاز به فرماندهی واحد اقتصادی دارد.

اینجاست که نقش معاون اول رئیس‌جمهور اهمیت مضاعف پیدا می‌کند

نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه در پایان خاطرنشان کرد: اگر مجلس و دولت نظارت قوی نداشته باشند و تقاضای ارز مدیریت نشود، نوسانات تشدید می‌شود و منابع ارزی کشور ممکن است به سود عده‌ای خاص از بین برود. اینجاست که نقش معاون اول رئیس‌جمهور اهمیت مضاعف پیدا می‌کند؛ فردی که باید بر کل زنجیره تصمیم‌گیری مسلط باشد و اجازه ندهد سیاست تک‌نرخی شدن ارز به یک قمار پرهزینه برای اقتصاد و معیشت مردم تبدیل شود. حمایت‌های معیشتی مانند کالابرگ می‌تواند نقش مکمل داشته باشد، اما جایگزین مدیریت صحیح سیاست ارزی نخواهد بود.