از زیبایی تا آسیب، نگاهی به خطرات پاشنه‌بلندها

 بر اساس مطالب منتشرشده در سایت‌های تخصصی سلامت و کلینیک‌های درمانی از جمله؛ Heart & Health و Steady Foot Clinic و همچنین یافته‌های یک مطالعه علمی منتشرشده در پایگاهPubMed، پوشیدن کفش پاشنه‌بلند می‌تواند پیامدهای قابل توجهی برای ساختار پا، نحوه راه رفتن و سلامت مفاصل داشته باشد. این گزارش با تکیه بر همین منابع، تلاش می‌کند تصویری روشن و قابل فهم از اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت پاشنه‌بلند بر فرم پا و بدن ارائه دهد.

پا، پایه‌ای که تعادل بدن بر آن استوار است

پا یکی از مهم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین اعضای بدن انسان است. این عضو با شبکه‌ای از استخوان‌ها، مفاصل، عضلات و تاندون‌ها طراحی شده تا وزن بدن را تحمل کند و حرکت روان و متعادل را ممکن سازد. هرگونه تغییر در وضعیت طبیعی پا، می‌تواند این تعادل ظریف را بر هم بزند و پیامدهای آن فراتر از خود پا ظاهر شود.

کفش پاشنه‌بلند دقیقاً همین نقطه تعادل را هدف می‌گیرد، با بالا بردن پاشنه، وضعیت طبیعی ایستادن و راه رفتن تغییر می‌کند و بدن ناچار به سازگاری با شرایط جدید می‌شود.

جابه‌جایی وزن، آغاز فشار مزمن

در حالت عادی، وزن بدن هنگام ایستادن و راه رفتن به‌صورت نسبتاً متعادل بین پاشنه و جلوی پا تقسیم می‌شود. اما در کفش پاشنه‌بلند، این تعادل به هم می‌خورد و بخش عمده‌ای از وزن به سمت پنجه و انگشتان منتقل می‌شود. هرچه ارتفاع پاشنه بیشتر باشد، این فشار نیز افزایش می‌یابد.

این فشار مداوم می‌تواند به درد کف پا، التهاب مفاصل جلویی و احساس خستگی زودهنگام منجر شود. علائمی که بسیاری از افراد آن را طبیعی تلقی می‌کنند، در حالی که همین نشانه‌ها زنگ خطر تغییرات ساختاری در پا هستند.

کفش پاشنه بلند و تغییر تدریجی قوس و فرم پا

وقتی پا برای مدت طولانی در وضعیت شیب‌دار قرار می‌گیرد، بدن تلاش می‌کند خود را با این شرایط وفق دهد. این سازگاری تدریجی می‌تواند باعث تغییر در قوس کف پا شود. در برخی افراد، قوس پا بیش از حد افزایش می‌یابد و در برخی دیگر، فشارهای نامتوازن باعث تغییر در راستای استخوان‌ها و مفاصل می‌شود.

این تغییرات معمولاً به‌آرامی رخ می‌دهند و ممکن است در ابتدا فقط به‌صورت تغییرات ظاهری خفیف یا احساس ناراحتی بروز کنند، اما در بلندمدت می‌توانند عملکرد طبیعی پا را مختل کنند.

کفش پاشنه بلند و بدشکلی‌های شایع پا

یکی از شناخته‌شده‌ترین اثرات پوشیدن مداوم کفش پاشنه‌بلند، افزایش احتمال بروز بدشکلی‌های پا است. انحراف شست پا، خم‌شدگی غیرطبیعی انگشتان و دردهای مزمن جلوی پا از جمله مشکلاتی هستند که ارتباط مستقیمی با فشار طولانی‌مدت ناشی از پاشنه‌بلند دارند.

این بدشکلی‌ها معمولاً در مراحل اولیه دردناک نیستند، اما به‌مرور می‌توانند حرکت را دشوار کنند و حتی نیاز به مداخلات درمانی جدی‌تر ایجاد شود.

کوتاه‌شدن خاموش تاندون آشیل و عضلات ساق پا

پوشیدن کفش پاشنه‌بلند فقط به استخوان‌های پا فشار وارد نمی‌کند بلکه عضلات و تاندون‌ها نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. قرار گرفتن مداوم پا در وضعیت پاشنه‌دار باعث می‌شود عضلات پشت ساق و تاندون آشیل در حالت کوتاه‌شده باقی بمانند.

در نتیجه، انعطاف‌پذیری این ساختارها کاهش یافته و بسیاری از افراد هنگام پوشیدن کفش تخت یا راه رفتن بدون کفش، احساس کشیدگی یا درد می‌کنند. این وضعیت نشان‌دهنده سازگاری بدن با شرایطی است که در اصل، طبیعی نیست.

کفش پاشنه بلند و اثرات زنجیره‌ای از پا تا کمر

تغییر در وضعیت پا، به‌تنهایی باقی نمی‌ماند. برای حفظ تعادل، بدن ناچار است زاویه زانوها، لگن و حتی ستون فقرات را تغییر دهد. این تغییرات می‌توانند فشار بیشتری بر مفاصل زانو وارد کنند و در درازمدت به دردهای مزمن در ناحیه زانو، لگن یا کمر منجر شوند.

بسیاری از افرادی که از کمردرد یا زانودرد شکایت دارند، ممکن است ارتباط این دردها با نوع کفش خود را نادیده بگیرند، در حالی که ریشه مشکل گاهی از پا آغاز می‌شود.

کفش پاشنه بلند، تعادل کمتر و خطر بیشتر

پاشنه‌های بلند سطح اتکای پا را کاهش می‌دهند و تعادل بدن را به‌ویژه در حرکت‌های ناگهانی یا سطوح لغزنده به خطر می‌اندازند. پیچ‌خوردگی مچ پا و زمین خوردن از جمله آسیب‌هایی است که در میان استفاده‌کنندگان از کفش پاشنه‌بلند بیشتر دیده می‌شود و می‌تواند پیامدهای جدی‌تری نیز به همراه داشته باشد.

انتخاب آگاهانه در زندگی روزمره

بررسی‌های بالینی نشان می‌دهد مشکل اصلی، استفاده گاه‌به‌گاه از کفش پاشنه‌بلند نیست، بلکه تبدیل شدن آن به انتخاب دائمی روزانه است. کاهش ارتفاع پاشنه، انتخاب مدل‌های پایدارتر، تنوع در نوع کفش طی روز و توجه به نشانه‌های هشداردهنده بدن می‌تواند نقش مهمی در کاهش آسیب‌ها داشته باشد.

شناخت اثرات پاشنه‌بلند بر فرم پا و بدن، به افراد کمک می‌کند میان زیبایی ظاهری و سلامت جسمی تعادل برقرار کنند، تعادلی که نادیده گرفتن آن، ممکن است هزینه‌های جسمی بلندمدتی به همراه داشته باشد.

منبع: ایرنا