برد کوپر فرمانده سنتکام کیست؟

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (United States Central Command) یا سنتکام (CENTCOM)، یکی از ۶ ستاد فرماندهی کل ارتش ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود که پس از حضور برد کوپر، فرمانده سنتکام، در مذاکرات ایران و آمریکا در روز جمعه در مسقط، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

تاریخچه و سابقه فعالیت‌های نظامی مستقیم سنتکام

به گزارش رویداد۲۴، سنتکام یکی از شش ستاد فرماندهی کل ارتش ایالات متحده آمریکاست و مرکز کنونی آن در پایگاه نیروی هوایی مک دیل در ایالت فلوریدای آمریکا قرار دارد. این ستاد در ۱ ژانویه ۱۹۸۳ میلادی تأسیس شد. محدوده فعالیت این ستاد حوزه خاورمیانه (از جمله مصر، آفریقا و آسیای مرکزی و از همه مهمتر افغانستان و عراق) است. این مقر در واقع حضور اصلی آمریکایی‌ها در بسیاری از عملیات‌ها را در جنگ خلیج فارس (عملیات طوفان صحرا در سال ۱۹۹۱)، جنگ افغانستان و جنگ عراق بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ را هدایت کرده است.

در بحران گروگانگیری ایران و حمله شوروی به افغانستان، جیمی کارتر کارگروه استقرار سریع را در ماه مارس ۱۹۸۰ تاسیس کرد. در یک بازه دو ساله این کارگروه به یک مقر تبدیل شد.

عملیات مین‌گذاری ایران در خلیج فارس و واکنش آمریکا در چند عملیات نظامی علیه ایران، منجر به اولین درگیری‌های مقر فرماندهی مرکزی ایالات متحده موسوم به سنتکام شد. در ماه می‌ سال ۱۹۸۷ ناو یو اس اس استارک عملیاتی را در خلیح فارس در خلال جنگ ایران و عراق کلید زد و یک هواپیمای عراقی را هدف گرفت که به کشته شدن ۳۷ تن منجر شد.

کمی بعد در درگیری که به جنگ نفتکش‌ها معروف شد، دولت فدرال آمریکا ۱۱ نفتکش کویتی را تغییر پرچم و تغییر نام داد. در این عملیات که به عملیات اراده جدی معروف شد، این تانکر‌ها با اسکورت نیرو‌های سنتکام وارد خلیج فارس شده و به سمت کویت اعزام گردیدند. عملیات ارتش آمریکا برای حفاظت از نفتکش‌های کویتی از حمله ایران در ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ در اواخر جنگ ایران و عراق بزرگ‌ترین عملیات حفاظتی بعد از جنگ جهانی دوم بود.

اهداف و مسئولیت‌های سنتکام

به گزارش تابناک، اهداف تأسیس سنتکام چنین بیان شده‌است:

فرماندهی مرکزی ایالات متحده با همکاری شرکای ملی و بین‌المللی، توسعه و همکاری بین‌المللی را ارتقاء می‌دهد، به بحران‌ها پاسخ می‌گوید و به منظور استقرار امنیت و پایداری منطقه‌ای با تجاوزات داخلی و فرامرزی مقابله می‌کند.

نیرو‌های سنتکام در سال ۲۰۱۵ ابتدا در افغانستان، عراق و سوریه مستقر شدند. دلیل استفاده از واژه «مرکزی» در عنوان سنتکام، مرکزیت حوزه کاری این واحد در جهان بین آفریقا، اروپا و هند و آسیاست.

کشورهای تحت پوشش

کشورهای افغانستان، بحرین، جیبوتی، مصر، اتیوپی، اریتره، ایران، عراق، اردن، قزاقستان، کنیا، کویت، قرقیزستان، لبنان، عمان، پاکستان، قطر، عربستان سعودی، سیشل، سومالی، سودان، سوریه، تاجیکستان، ترکمنستان، امارات متحده عربی، ازبکستان و یمن تحت پوشش و مسئولیت ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا قرار دارند.

فرماندهان سنتکام

فرماندهان برجسته‌ای در ارتش ایالات متحده آمریکا، مسئولیت فرماندهی ستاد مرکزی را برعهده داشته‌اند که از آن‌جمله می‌توان به دریادار ویلیام فالن، ارتشبدجان ابی‌زید، ارتشبد تامی فرانکز و ارتشبد نورمن شوارتسکف اشاره کرد.

در تاریخ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸ میلادی، مجلس سنای آمریکا با اکثریت ۹۶ رای موافق در برابر ۲ رای مخالف پیشنهاد وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا برای انتصاب ژنرال دیوید پترائوس به فرماندهی ستاد فرماندهی کل نیرو‌های آمریکا را تصویب کرد.

برد کوپر فرمانده جدید سنتکام کیست؟

آدمیرال چارلز بردفورد «برد» کوپر دوم (Charles Bradford “Brad” Cooper II) یکی از با تجربه‌ترین فرماندهان نیروی دریایی ایالات متحده محسوب می‌شود که از اوت ۲۰۲۵ به عنوان فرمانده سنتکام منصوب شده است.

برد کوپر دوم در سال ۱۹۶۷ در شهر وینستون-سیلم ایالت کارولینای شمالی متولد شد. او فرزند یک افسر ارتش آمریکا است و از همان سال‌های نوجوانی در فضای نظامی رشد کرد. کوپر تحصیلات عالی خود را در آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده به پایان رساند و در سال ۱۹۸۹ موفق به دریافت مدرک کارشناسی علوم در رشته اقتصاد شد. پس از آن، در حوزه‌های اطلاعاتی و امنیتی به تحصیل ادامه داد و مدرک کارشناسی ارشد در رشته اطلاعات راهبردی را از دانشگاه ملی اطلاعات آمریکا دریافت کرد. او همچنین دوره‌های تخصصی سیاست امنیت ملی و روابط بین‌الملل را در دانشگاه‌های هاروارد و تافتس گذرانده و از فارغ‌التحصیلان کالج فرماندهی و ستاد ارتش آمریکا به شمار می‌رود.

کوپر در طول دوران نظامی‌گری‌اش بر روی طیف گسترده‌ای از شناور‌های نظامی از جمله رزم‌ناو‌های موشک‌انداز، ناوشکن‌ها، ناو‌های هواپیمابر و کشتی‌های تهاجمی آبی-خاکی فعالیت کرده است. فرماندهی ناوشکن یواس‌اس راسل و رزم‌ناو یواس‌اس گتیزبرگ از جمله مسئولیت‌های مهم عملیاتی او بوده است.

این دریادار آمریکایی در چندین عملیات مهم نظامی حضور داشته است؛ از جمله جنگ دوم خلیج فارس، عملیات «دنی فلایت» در منطقه بالکان و جنگ افغانستان.

کوپر مدتی ریاست امور قانون‌گذاری نیروی دریایی آمریکا را بر عهده داشت و همچنین به عنوان مدیر بخش تخصیص افسران جنگ‌های سطحی در پنتاگون فعالیت کرد. افزون بر این، در بخش‌هایی از کاخ سفید، دفتر وزیر دفاع، فرماندهی آفریقای آمریکا و ستاد ناوگان اقیانوس آرام نیز مسئولیت‌هایی داشته است.

کوپر در رده فرماندهان ارشد نیز کارنامه قابل توجهی دارد. او فرماندهی نیروی سطحی اقیانوس اطلس، گروه تهاجمی اعزامی شماره ۷ مستقر در اوکیناوا ژاپن و نیرو‌های دریایی آمریکا در کره جنوبی را بر عهده داشته است. در دوره حضورش در کره جنوبی، یگان تحت فرماندهی او به نشان افتخار ریاست‌جمهوری این کشور دست یافت؛ نشانی که برای نخستین بار پس از جنگ کره به یک یگان نیروی دریایی آمریکا اعطا شد.

مهم‌ترین بخش از سابقه کوپر در منطقه خاورمیانه به سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ بازمی‌گردد که همزمان فرمانده نیرو‌های دریایی مرکزی آمریکا، ناوگان پنجم ایالات متحده و ائتلاف نیرو‌های دریایی مشترک مستقر در بحرین بود. این جایگاه او را به یکی از چهره‌های کلیدی نظامی آمریکا در آب‌های خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ تبدیل کرد.

همچنین عملیات‌های نظامی علیه نیرو‌های انصارالله یمن در دریای سرخ و اطراف باب‌المندب، بخش مهمی از کارنامه کوپر را تشکیل می‌دهد. این اقدامات تحت عنوان حفاظت از مسیر‌های تجاری جهانی انجام شد.

کوپر در فوریه ۲۰۲۴ به عنوان جانشین فرمانده سنتکام منصوب شد و چند ماه بعد، در ژوئن ۲۰۲۵، از سوی دونالد ترامپ برای فرماندهی این نهاد نظامی معرفی شد. او را در ۸ اوت ۲۰۲۵ رسماً جایگزین ژنرال مایکل کوریلا در رأس سنتکام کردند.

برخی تحلیلگران نظامی معتقدند انتخاب یک دریادار به جای فرماندهان سنتی زمینی یا هوایی، نشانه‌ای از تغییر تمرکز راهبردی سنتکام است. برد کوپر به عنوان افسر کهنه‌کار ناوگان پنجم، جای فرمانده‌ای را گرفت که بیشتر بر عملیات زمینی تأکید داشت و اکنون به نظر می‌رسد تمرکز این فرماندهی بیش از گذشته بر نبرد‌های دریایی، امنیت آبراه‌های راهبردی و مقابله با تهدید‌های مرتبط با حمل‌ونقل انرژی و تجارت جهانی معطوف شده است.

ناگفته نماند که مذاکرات ایران و آمریکا در روز گذشته (در مسقط) در حالی رقم خورد ک علاوه بر استیو ویتکاف و جرد کوشنر، برد کوپر، فرمانده سنتکام، نیز حضور داشت.