بیش از ۱۰۰ خدمت با یک کلیک؛ محدودیت اینترنت مانع GIS سامانه محیط زیست

زهرا وجدانی: در سال‌های اخیر حرکت به سمت دولت الکترونیک و ارائه خدمات غیرحضوری به یکی از اولویت‌های اصلی سازمان‌ها تبدیل شده است؛ مسیری که با هدف کاهش مراجعات حضوری، افزایش شفافیت و تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات دنبال می‌شود. در این میان نقش شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در طراحی و پیاده‌سازی سامانه‌های جامع و یکپارچه بیش از پیش پررنگ شده است. 

سامانه جامع محیط زیست یکی از نمونه‌های شاخص این تحول دیجیتال است که توانسته بخش قابل توجهی از خدمات حوزه محیط زیست را به بستر آنلاین منتقل کند. 

در همین راستا مدیر پروژه شرکت فناوری اطلاعات رجا در گفت‌و‌گو با برنا به تشریح فعالیت‌های این شرکت، جزئیات فنی سامانه، دستاورد‌ها و چالش‌های پیش‌روی فعالان حوزه فناوری به‌ویژه در شرایط اختلالات اینترنتی  می‌پردازد.

سامانه جامع محیط زیست؛ محصول فناورانه برای ارائه خدمات غیرحضوری

آریا فتحی در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی برنا با معرفی فعالیت‌های شرکت فناوری اطلاعات رجا گفت: این شرکت در حوزه فناوری اطلاعات فعالیت می‌کند و خدماتی مانند برنامه‌نویسی، طراحی، پیاده‌سازی، توسعه، پشتیبانی و بهره‌برداری از سامانه‌ها و پروژه‌های مورد نیاز سازمان‌ها و شرکت‌ها را ارائه می‌دهد. این خدمات عمدتا در بستر وب و اپلیکیشن ارائه می‌شود و متناسب با نیاز‌های سازمانی طراحی و توسعه می‌یابد.

به گفته وی یکی از مهم‌ترین محصولات این شرکت سامانه جامع محیط زیست است که با هدف تسهیل ارائه خدمات سازمانی و کاهش مراجعات حضوری طراحی شده و اکنون به‌عنوان یک زیرساخت مهم در ارائه خدمات دیجیتال حوزه محیط زیست مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دیجیتالی شدن بیش از ۱۰۰ خدمت محیط‌زیستی

مدیر پروژه شرکت فناوری اطلاعات رجا درباره روند شکل‌گیری سامانه توضیح داد: این سامانه از سال ۱۳۹۷ راه‌اندازی و وارد فاز اجرایی شده است. پیش از راه‌اندازی کاربران و متقاضیان برای دریافت خدمات مختلف مجبور بودند به‌صورت حضوری به سازمان مراجعه کنند؛ اما اکنون حدود ۱۰۰ خدمت مختلف در بستر آنلاین ارائه می‌شود و کاربران می‌توانند تمامی فرآیند‌های مورد نیاز خود را از طریق سامانه انجام دهند.

وی افزود: خدماتی که پیش از این زمان‌بر و نیازمند حضور فیزیکی بودند اکنون به‌صورت متمرکز و یکپارچه در سامانه قرار گرفته‌اند و کاربران می‌توانند با مراجعه به پنل کاربری خود درخواست‌ها را ثبت و پیگیری کنند.

سامانه‌ای تحت وب با ۱۳۰ هزار کاربر فعال و صنایع ثبت‌شده

فتحی با اشاره به زیرساخت فنی سامانه گفت: سامانه جامع محیط زیست یک پلتفرم کاملا تحت وب است که برای سازمان حفاظت محیط زیست طراحی شده و توسعه و نگهداری آن بر عهده شرکت دانش بنیان ما است. در حال حاضر حدود ۱۳۰ هزار صنعت در این سامانه ثبت‌نام کرده‌اند و نزدیک به ۱۳۰ هزار کاربر فعال از خدمات آن بهره می‌برند.

وی ادامه داد: پایش‌های محیط‌زیستی نیز از طریق سامانه انجام می‌شود و داده‌ها به‌صورت آنلاین و مستقیم از دیتالاگر‌ها و سامانه‌های پایش به بستر سامانه منتقل می‌شود. این موضوع باعث شده فرآیند نظارت و ارزیابی فعالیت‌ها با سرعت و دقت بیشتری انجام شود.

از خدمات شکارچیان تا خرید بلیت موزه

مدیر پروژه این شرکت فناور درباره خدمات ارائه‌شده در سامانه گفت: خدمات متنوعی در این پلتفرم فعال است؛ از جمله خدمات مربوط به شکارچیان، امور معاونت طبیعی، ثبت درخواست ورود به مناطق حفاظت‌شده، خرید بلیت موزه‌ها، مشارکت‌های مردمی و بسیاری از فرآیند‌های مرتبط با حوزه محیط زیست. تمامی این خدمات در قالب یک سامانه یکپارچه ارائه شده و کاربران می‌توانند بدون مراجعه حضوری از آن استفاده کنند.

به‌روزرسانی مستمر و ثبت روزانه درخواست‌های جدید

وی درباره روند توسعه سامانه اظهار کرد: از زمان راه‌اندازی تاکنون سامانه به‌طور مداوم به‌روزرسانی شده است. درخواست‌های جدید کاربران به‌صورت روزانه ثبت می‌شود و تیم فنی شرکت نیز به‌طور میانگین ماهانه یک تا دو بار به‌روزرسانی‌های فنی و توسعه‌ای را اعمال می‌کند تا سامانه متناسب با نیاز‌های جدید ارتقا یابد.

اختلال اینترنت و چالش نقشه‌های بین‌المللی در سامانه‌های GIS

فتحی در ادامه به چالش‌های ناشی از اختلالات اینترنتی اشاره کرد و گفت: کسب‌وکار‌های فعال در بستر وب از جمله ما تحت تاثیر مشکلات اینترنتی قرار گرفته‌اند. یکی از چالش‌های اصلی ما بخش نقشه سامانه است که روی بستر بین‌المللی قرار دارد. در زمان اختلال یا محدودیت اینترنت امکان بارگذاری نقشه‌ها با مشکل مواجه می‌شود.

وی توضیح داد: بخش‌هایی از سامانه مبتنی بر GIS است و کاربران باید بتوانند اطلاعات مکانی و مختصات جغرافیایی را مشاهده کنند. در حال حاضر امکان ثبت اطلاعات بدون مشکل وجود دارد اما نمایش نقشه‌ها با اختلال همراه است.

تلاش برای داخلی‌سازی زیرساخت‌ها و انتقال نقشه به بستر ملی

این فعال فناور با اشاره به راهکار‌های در دست بررسی گفت: در حال مذاکره با سازمان‌های مختلف به‌ویژه سازمان فناوری اطلاعات هستیم تا زیرساخت نقشه به بستر داخلی منتقل شود. هدف این است که حتی در شرایط محدودیت اینترنت بین‌الملل کاربران بتوانند از طریق شبکه ملی اطلاعات نیز بدون مشکل از سامانه استفاده کنند.

وی افزود: به‌جز بخش نقشه سایر دامنه‌ها و سرور‌های سامانه داخل کشور میزبانی می‌شود و تلاش داریم با تکمیل فرآیند داخلی‌سازی وابستگی به زیرساخت‌های خارجی را کاهش دهیم.

چالش‌های فعالان فناوری؛ از مشکلات اقتصادی تا محدودیت ابزار‌های توسعه

فتحی در پایان با اشاره به چالش‌های عمومی فعالان حوزه فناوری گفت: مشکلات در این حوزه متعدد است؛ از مسائل اقتصادی گرفته تا چالش‌های فنی و زیرساختی اما یکی از مهم‌ترین مشکلات فعلی محدودیت‌های اینترنتی است که باعث شده بسیاری از ابزار‌های توسعه نرم‌افزار به‌درستی کار نکنند.

وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی می‌توان تا حدی به رفع باگ‌ها و مشکلات داخلی سامانه پرداخت اما توسعه سریع و باکیفیت مشابه گذشته دشوار شده است. محدودیت دسترسی به ابزار‌های تخصصی، روند توسعه را کند کرده و کیفیت و سرعت اجرای پروژه‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.

سامانه جامع محیط زیست را می‌توان نمونه‌ای از کاربرد عملی فناوری اطلاعات در ساده‌سازی تعامل شهروندان با خدمات عمومی دانست. انتقال بخش قابل توجهی از فرآیند‌های اداری به بستر آنلاین موجب کاهش وابستگی به مراجعات حضوری و کوتاه‌تر شدن مسیر دسترسی کاربران به خدمات تخصصی شده است؛ موضوعی که به‌ویژه برای متقاضیان خارج از مراکز استان‌ها اهمیت بیشتری دارد.

 در عین حال تجمیع داده‌ها و ثبت دیجیتال فرآیندها، امکان نظارت ساخت‌یافته‌تر و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را برای نهاد‌های متولی فراهم کرده است. با این حال میزان اثرگذاری چنین سامانه‌هایی در زندگی روزمره شهروندان بیش از هر چیز به پایداری زیرساخت‌های ارتباطی و رفع چالش‌های فنی وابسته است؛ مسائلی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند کارکرد اجتماعی این فناوری‌ها را با محدودیت مواجه کند.

چالش‌های زیرساختی و محدودیت‌های ارتباطی نشان می‌دهد توسعه سامانه‌های دیجیتال لزوما به‌معنای آمادگی کامل بستر‌های اجرایی نیست؛ پرسشی که در این میان مطرح می‌شود این است که آیا تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌های حاکم بر حوزه ارتباطات و فناوری هم‌راستا با نیاز‌های فنی و الزامات عملی این سامانه‌ها پیش می‌رود یا همچنان میان طراحی فناورانه و واقعیت اجرایی فاصله وجود دارد؟

انتهای پیام/