جوابیه کمیته ملی المپیک به همراه پاسخ قاطع «آنا» به ابهامات و تهدیدهای این نهاد

به گزارش خبرگزاری آنا، در تاریخ ۱۷ دی ماه سال جاری خبرگزاری آنا گزارشی تحت عنوان «هیات بیکار‌ها و توریست‌ها در کمیته ملی المپیک؛ مارکوپولو‌هایی که فقط تایید می‌کنند…» منتشر کرد. گزارشی که به مذاق مسئولان کمیته خوش نیامد و منجر به ارسال جوابیه‌ای پس از یک ماه آن هم بعد از برگزاری مجمع شد. اما نکته جالب توجه در همان نگاه اول، این است که کمیته‌ای که در متن خود بار‌ها از واژگان «هویت» و «شفافیت» استفاده کرده، جوابیه‌ای ارسال کرده که زیر آن نام هیچ مسئولی دیده نمی‌شود و تنها به امضای کلی و مبهم روابط عمومی بسنده شده است. این سبک مکاتبه که در آن هیچ مدیری حاضر به پذیرش مسئولیت حقوقی و اخلاقی ادعا‌های مطرح شده با ذکر نام خود نبوده، خود به تنهایی گویای سطح پاسخگویی و شفافیتی است که این نهاد از آن دم می‌زند! و این سوال را به ذهن متبادر می کند که چطور نهادی که از «هویت» دم می‌زند، حاضر نشده است نام مسئول تاییدکننده این جوابیه را زیر آن درج کند؟

خبرگزاری آنا وظیفه می‌داند بر اساس اصول حرفه‌ای، به تک‌تک موارد مطرح شده در این جوابیه پاسخ دهد:

۱. خلط مبحث میان “نام‌آوران گذشته” و “وضعیت فعلی”

در ابتدا باید به نویسندگان جوابیه کمیته ملی المپیک یادآور شد که فرار رو به جلو و قطار کردن نام بزرگان ورزش ایران، نمی‌تواند ضعف‌های ساختاری فعلی را بپوشاند. ظاهراً مسئولان کمیته، گزارش خبرگزاری آنا را با دقت مطالعه نکرده‌اند؛ چرا که در هیچ کجای آن مطلب، منکر تلاش‌ها و عقبه درخشان گذشتگان و افراد تاثیرگذار در ادوار مختلف نشده‌ایم. احترام نام‌آورانی، چون آقایان هاشمی‌طبا، افشارزاده، سجادی و مرحوم یزدانی‌خرم بر کسی پوشیده نیست، اما گره زدن اعتبار این اشخاص به ترکیب فعلی هیات اجرایی، مصداق بارز «آدرس غلط» دادن به افکار عمومی است.

نقد صریح خبرگزاری آنا متوجه بدعتی است که اجازه می‌دهد افرادی بدون داشتن فدراسیون تاثیرگذار یا حتی بدون داشتن سمت ریاست فدراسیون، همچنان بر صندلی‌های تصمیم‌گیری تکیه بزنند. به طور مشخص باید پرسید حضور فردی مانند عبدی افتخاری در هیات اجرایی، در حالی که دو سال از پایان مسئولیت ایشان در فدراسیون اسکی می‌گذشت، با چه منطقی تداوم یافته بود؟ آیا از دیدگاه کمیته ملی المپیک، فدراسیون اسکی در مقایسه با فدراسیون‌های مدال‌آور، دارای هویت استراتژیک‌تری است که باید کرسی آن به هر قیمتی حفظ شود؟ این دقیقاً همان نقطه‌ای است که ما از آن به عنوان حضور مدیران خنثی یاد می‌کنیم.

۲. تناقض در موضوع سرپرستی کاروان جوانان

در بخش دیگری از جوابیه، کمیته به موفقیت کاروان ایران در بازی‌های جوانان بحرین اشاره کرده است؛ گویی خبرگزاری آنا منتقد آن بوده است! در حالی که ما طبق اصول حرفه‌ای، نه تنها منکر عملکرد درخشان علیرضا پاکدل (رئیس فدراسیون هندبال و سرپرست کاروان بحرین) نیستیم، بلکه ایشان را الگویی برای مدیریت متعهد می‌دانیم. نکته‌ای که کمیته آگاهانه از آن عبور کرده، این است که پاکدل به عنوان عضو هیات اجرایی، برخلاف برخی مدیران هم‌تراز خود که شوق سفر پاریس داشتند، از اعزام به المپیک امتناع کرد تا به امور جاری فدراسیونش بپردازد.

بنابراین، استفاده از واژگان تدافعی نظیر «توهین آمیز» و «سخیف»، تنها تلاش برای پاک کردن صورت مسئله است. تعریف ما از فدراسیون باهویت فدراسیونی است که خروجی آن توسعه ورزش قهرمانی و مدال‌آوری باشد، نه فدراسیونی که تنها به عنوان رزومه‌ای برای ابقای افراد در کرسی‌های هیات اجرایی و سفر‌های بین‌المللی استفاده شود.

۳. شفافیت پشت در‌های بسته؟!

در بخش دیگری از جوابیه، کمیته ملی المپیک مدعی شده است که خبرگزاری آنا با بیان عبارت “هیات اجرایی تنها تاییدکننده و مجری اوامر رئیس است”، از دایره نقد کارشناسانه خارج شده است. استدلال کمیته برای رد این موضوع، برگزاری منظم جلسات هیات اجرایی و حضور سخنگو در جمع رسانه‌هاست.

اما پرسش اساسی خبرگزاری آنا این است: آیا صرفِ تشکیل جلسه و اعلام مصوبات، به معنای استقلال رای اعضا و شفافیت است؟ موضوع قابل تامل اینجاست که در تمامی جلسات ذکر شده، خبرنگاران صرفاً نقش منعکس‌کننده اخباری را دارند که دبیرکل محترم عنوان می‌کند. به دلیل برگزاری جلسات پشت در‌های بسته، هیچ شفاف‌سازی قابل قبولی درباره چگونگی اتخاذ تصمیمات صورت نمی‌گیرد تا رسانه‌ها بتوانند آن را نقد یا تمجید کنند.

چند جلسه‌ای شدن برخی تصمیمات و اعلام نهایی آنها توسط دبیرکل، لزوماً به معنای شفافیت نیست. آیا این تصمیمات با رأی‌گیری واقعی همه اعضا انجام شده یا برخی مصوبات صرفاً با تصمیم شخص رئیس کمیته بوده است؟ به عنوان یک نمونه عینی، انتخاب دبیرکل کمیته را بررسی کنیم. پیش از این، ریاست محترم کمیته با جدایی مناف هاشمی، تصمیم گرفت تا محمد تابع سرپرست دبیرکلی شود. هرگز شفاف‌سازی نشد که آیا این انتخاب با تصمیم جمعی هیات اجرایی بود یا گزینه‌ای بود که صرفاً به تایید (و نه انتخاب) اعضا رسید؟ پس از مدتی نیز نام مهدی علی‌نژاد به عنوان دبیرکل مطرح شد، اما در هیچ‌یک از این موارد به صورت روشنگرانه اعلام نشد که آیا این انتخاب‌ها محصول خرد جمعی بوده یا تحمیل نظر رئیس؟

عدم شفاف‌سازی در چنین مواردی است که شائبه “مجری اوامر بودن” را در محافل ورزشی تقویت می‌کند. حتی برخی رؤسای فدراسیون‌ها که در مجمع حضور داشتند، نقد‌هایی جدی به این انتخاب‌ها داشته‌اند؛ مسائلی که در جامعه ورزش مخفی نمی‌ماند و با جوابیه‌های کلی پاک نمی‌شود. اگر کمیته به اصل شفافیت اعتقاد دارد، پاسخ دهد که چرا در آخرین مجمع عمومی از حضور اصحاب رسانه جلوگیری شد؟ این رویه که برخلاف سال‌های گذشته بود، چه دلیلی داشت؟ مگر در آن نشست چه گذشت که وقتی مهدی علی نژاد دبیرکل وقت با اعتراض خبرنگاران رو برو شد صراحتاً اعلام کرد ” خبرنگاران نبودند و افراد حاضر مجمع راحت‌تر حرف‌های خود را مطرح کردند “؟ آیا مسئولان نمی‌خواستند رسانه‌ها متوجه گلایه اعضای مجمع نسبت به به حضور برخی اعضای هیات اجرایی و سفر‌های پرتعدادشان شوند؟ آیا روسای فدراسیون‌ها هم ناآگاه هستند و از اساس مدیریت ورزش در کشور بی خبر هستند؟  

۴.  سفر‌های “فنی” یا تور‌های تفریحی با دلار‌های دولتی

کمیته ملی المپیک در بخش دیگری از جوابیه، نسبت به استفاده از واژه «توریست» گلایه کرده و مدعی شده است که اعضای هیات اجرایی بر حسب «وظیفه ذاتی» و با هدف «حسن انجام امور» در قالب کادر سرپرستی یا فنی اعزام می‌شوند. همچنین در ادعایی عجیب، پرسشگری رسانه را خلط مبحث کرده و آن را ایستادن در مقام «قانون‌گذار» نامیده است!

در پاسخ به این ادعا باید به طور مشخص پرسید: سفر آقایان حمید عزیزی (رئیس فدراسیون گلف) و علیرضا سهرابیان (رئیس فدراسیون قایقرانی) به ریاض جهت مسابقات همبستگی کشور‌های اسلامی، بر اساس کدام ضرورت فنی صورت گرفته است؟ در حالی که همگان می‌دانند رشته‌های ورزشی تحت مدیریت این آقایان اصلاً در این مسابقات حضور نداشتند!

اگر طبق متن جوابیه، این عزیزان خود را «پاسخگوی قانون و افکار عمومی» می‌دانند، چرا تا به امروز حتی یک سطر گزارش کار از دستاورد‌های فنی این سفر‌های پرهزینه برای عموم مردم منتشر نشده است؟ نقش فنی افرادی که رشته‌شان در مسابقات نیست، دقیقاً چیست؟

خبرگزاری آنا لزوماً در مقام قانون‌گذار نیست، اما به عنوان «رکن چهارم دموکراسی» و دیده‌بان افکار عمومی، این حق و تکلیف قانونی را دارد که بپرسد چرا باید حضور اعضای هیات اجرایی در انواع سفر‌های بین‌المللی، «قطعی و حتمی» باشد، در حالی که بسیاری از فدراسیون‌های مدال‌آور برای اعزام ورزشکاران خود با محدودیت‌های ارزی مواجه هستند؟

شفافیت پدیده‌ای نیست که در جلسات پشت در‌های بسته تعریف شود؛ شفافیت یعنی انتشار لیست ماموریت‌ها، دلایل اعزام و خروجی فنی آنها. اگر ادعای پاسخگویی صادقانه است، به جای استفاده از عبارات کلی، گزارش ماموریت‌های ریاض و سایر سفر‌های مشابه را منتشر کنید تا قضاوت درباره «توریست» یا «مامور فنی» بودن افراد را افکار عمومی انجام دهند.

۵.  نقیصه بزرگ؛ تکیه زدن ناکام‌ها بر صندلی تصمیم‌سازی!

کمیته ملی المپیک در بخش دیگری از جوابیه، با فرار از پاسخگویی و استفاده از تعابیری، چون «ادبیات چاله‌میدانی»، منتقدان را به بی‌اطلاعی و سفارشی‌نویسی متهم کرده است. اما بررسی دقیق گزارش خبرگزاری آنا نشان می‌دهد که اتفاقاً مدیران کمیته، مطلب را با دقت مطالعه نکرده‌اند.

نقیصه مورد بحث رسانه، نه بی‌اطلاعی از سیکل دو ساله انتخابات، بلکه حضور افرادی در بدنه تصمیم‌ساز ورزش است که کارایی لازم را ندارند. پرسش ما روشن و صریح است: رئیس فدراسیونی که در اداره رشته متبوع خود ناتوان بوده و از کسب حتی یک موفقیت دم‌دستی عاجز است، چگونه می‌تواند در تشکیلاتی به بزرگی کمیته ملی المپیک برای کل ورزش کشور منشأ اثر باشد؟

این نقیصه، سخن امروز و دیروز نیست؛ بلکه بار‌ها توسط کارشناسان و حتی مدیران ارشد و رؤسای فدراسیون‌های موفق مطرح شده است. نمونه بارز آن، انتقادات صریح علیرضا دبیر، رئیس فدراسیون کشتی، در مجامع سالیانه و مجمع انتخاباتی است. آیا کمیته ملی المپیک، انتقادات مدیر موفق‌ترین فدراسیون مدال‌آور کشور را هم ناشی از «بی‌اطلاعی» یا «سفارشی بودن» می‌داند؟

نگاهی به ترکیب بخشی از هیات اجرایی فعلی، عمق این نقیصه را عیان می‌کند. مایه تأسف است که بگوییم دو سوم این ترکیب از فدراسیون‌هایی هستند که خروجی ملموسی در ورزش قهرمانی نداشته‌اند.

در خصوص مجمع ۱۲ بهمن ماه نیز، یادآور می‌شویم که رای اعضا به برگزاری انتخابات دو ساله، به معنای تایید عملکرد هیات اجرایی نیست. کما اینکه در همان مجمع نیز نقد‌های جدی به ترکیب فعلی وارد شد. وقتی در مجمع عمومی (حتی پشت در‌های بسته) صدای اعتراض به ترکیب هیات اجرایی بلند است، چطور می‌توان برچسب «سفارشی بودن» به گزارش رسانه زد؟

اگر نقد به حضور مدیران ناکام در رأس تصمیم‌گیری ورزش از نظر شما «ادبیات چاله‌میدانی» است، پس احتمالاً تعریف شما از «ادبیات فاخر»، سکوت رسانه‌ها در برابر تصاحب صندلی‌های مدیریتی توسط افرادی است که تنها خروجی‌شان، سفر‌های بی‌دستاورد است. خبرگزاری آنا با تکیه بر واقعیت‌های موجود در نتایج فدراسیون‌ها سخن می‌گوید و ابقای احتمالی افرادی که کارنامه موفقی ندارند را سمی برای آینده ورزش می‌داند.

۶. اساسنامه در خدمت کارآمدی یا حصاری برای ابقای افراد؟

کمیته ملی المپیک در بخشی دیگر از جوابیه، با تکیه بر مفاد اساسنامه مورد تایید IOC، انتقاد خبرگزاری آنا درباره حضور افراد فاقد فدراسیون در هیات اجرایی را ناشی از «ناآگاهی» دانسته است. در پاسخ به این ادعا باید تصریح کرد که اتفاقاً نگارنده مطلب با اشراف کامل بر خلأ‌های قانونی، این پرسش را مطرح کرده است: چرا اراده‌ای برای بومی‌سازی و اصلاح این رویه‌های بحث‌برانگیز وجود ندارد؟

مسئولان کمیته مدعی هستند که طبق اساسنامه، نیازی به استعفای افرادی که بازنشسته شده یا در انتخابات فدراسیون خود رای نیاورده‌اند (مانند آقایان داورزنی و گودرزی) نیست. اما سوال اینجاست: وقتی برای برگزاری انتخابات دوساله (که آن هم در اساسنامه اصلی نبود) با کمیته بین‌المللی المپیک رایزنی شد و با موافقت IOC این موضوع به رای مجمع گذاشته شد، چرا برای حل معضل حضور افراد «فاقد مسئولیت» در بدنه تصمیم‌ساز ورزش، چنین رایزنی و پیشنهادی صورت نمی‌گیرد؟

آیا بومی‌سازی اساسنامه برای حل مشکلاتی که باعث ایجاد حاشیه و نارضایتی در میان اعضای مجمع شده، امری ناممکن است؟ حقیقت آن است که مجمع عمومی به عنوان عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیر، این حق را دارد که درباره مقبولیت افرادی که دیگر هیچ پایگاه اجرایی در فدراسیون‌ها ندارند، تصمیم‌گیری کند.

چگونه است که برای «بقای دو ساله مدیریت فعلی»، راهکار‌های تعامل با IOC به سرعت پیدا می‌شود، اما وقتی نوبت به «تعیین تکلیف اعضای ناکام یا فاقد فدراسیون» می‌رسد، اساسنامه به سدی نفوذناپذیر تبدیل می‌گردد؟ خبرگزاری آنا معتقد است اصرار بر ماندن در صندلی‌هایی که وجاهت اجرایی آنها از دست رفته، تنها به تضعیف جایگاه کمیته ملی المپیک در میان فدراسیون‌های فعال و مدال‌آور منجر خواهد شد.

۶. سهم‌خواهی یا حمایت از سپهر ورزش؟

در نهایت، باید به موضوعی اشاره کرد که در جوابیه کمیته آگاهانه نادیده گرفته شد؛ و آن «نگاه بخشی» به جای «نگاه ملی» در هیات اجرایی است. وظیفه اعضای این هیات، دفاع از حقوق کل ورزش ایران است، نه استفاده از نفوذ خود برای حل مشکلات اختصاصی فدراسیون متبوعشان.

به عنوان یک نمونه روشن، باید پرسید واگذاری خوابگاه نصرت (که فضایی مشترک برای تمامی رشته‌های ورزشی بخصوص رشته‌های کم‌بضاعت است) به فدراسیون گلف، بر اساس کدام اولویت‌بندی و با نظرسنجی از کدام رؤسای فدراسیون‌ها صورت گرفته است؟ آیا این اقدام، مصداق بارز بهره‌برداری از کرسی هیات اجرایی برای کسب امتیازات خاص نیست؟

7. استقبال از پیگیری حقوقی در پیشگاه افکار عمومی

کمیته ملی المپیک در پاراگراف پایانی جوابیه خود، با ادبیاتی تهدیدآمیز از «پیگیری حقوقی» و «حق مراجع قضایی» سخن به میان آورده است. خبرگزاری آنا ضمن استقبال از هرگونه شفاف‌سازی در مراجع قانونی، یادآور می‌شود که بهترین محکمه برای قضاوت درباره عملکرد مدیران، «پیشگاه افکار عمومی» و «جامعه ورزش» است.‌ای کاش دوستان به جای ردیف کردن اتهاماتی، چون «عدم رعایت ادب» و «بی‌طرفی»، به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دادند که آیا نقد هزینه‌کرد ارز‌های دولتی برای سفر‌های بدون دستاورد فنی، خارج از دایره اخلاق حرفه‌ای است؟ خبرگزاری آنا معتقد است آنچه «موهن» تلقی می‌شود، نه پرسشگری رسانه، بلکه پنهان کردن تصمیمات پشت در‌های بسته و محروم کردن خبرنگاران از حضور در مجمع عمومی است.

ما بر این باوریم که صندلی‌های کمیته ملی المپیک، امانتی در دست مدیران برای تعالی ورزش ایران است، نه ابزاری برای استمرار حضور افرادی که دیگر در فدراسیون‌های خود جایگاهی ندارند. اگر کمیته محترم به جای تهدید، انرژی خود را صرف پاسخگویی به ابهامات مطرح شده در خصوص «خوابگاه نصرت»، «سفر‌های غیرضروری ریاض» و «نحوه انتخاب ارکان اجرایی» می‌کرد، امروز نیازی به انتشار جوابیه‌ای بی‌نام و نشان و سراسر تدافعی نبود.

خبرگزاری آنا به عنوان دیده‌بان منافع ملی، حق پرسشگری را برای خود محفوظ دانسته و تاکید می‌کند که هیچ تهدیدی نمی‌تواند مانع از افشای ناکارآمدی‌ها و مطالبه شفافیت در سپهر ورزش ایران شود. ما همچنان منتظر ارائه گزارش‌های فنی مستند هستیم؛ چرا که در دنیای شیشه‌ای امروز، دوران مدیریت در اتاق‌های تاریک به پایان رسیده است.

سخن پایانی:

خبرگزاری آنا بار دیگر تاکید می‌کند که رسالت رسانه، پرسشگری و دیده بانی از بیت‌المال و سرمایه‌های مدیریتی است. ما همچنان منتظر پاسخ‌های شفاف، گزارش کار فنی سفر‌های برون‌مرزی و شفاف‌سازی در خصوص مصوبات پشت در‌های بسته هستیم. بدیهی است که اعتبار یک نهاد ورزشی با «امضا‌های بی‌نام» و «پناه گرفتن پشت اساسنامه» حفظ نمی‌شود، بلکه این «عملکرد و پاسخگویی» است که جایگاه واقعی مدیران را در حافظه جامعه ورزش ماندگار می‌کند.

جوابیه روابط عمومی کمیته ملی المپیک در مورد گزارش خبرگزاری آنا به شرح زیر است: