ورزش خطرناکی که باید ممنوع شود

پس از راه‌اندازی لیگ تجاری جدید برای یک ورزش خطرناک که پیش‌تر باعث مرگ نوجوان ۱۹ ساله نیوزیلندی شده بود، خشم و اعتراض گسترده‌ای شکل گرفت. بینندگان خشمگین از سراسر جهان خواستار تعطیلی فوری این رقابت‌ها شده‌اند.

این ورزش جنجالی که Run It Straight نام دارد، در سال ۲۰۲۵ در استرالیا و نیوزیلند پس از مرگ یک نوجوان در یک مسابقه غیررسمی با واکنش شدیدی مواجه گشت. رایان ساترت‌هویت، نوجوان ۱۹ ساله‌ نیوزیلندی، در ماه مه سال گذشته پس از ضربه شدید به سر در جریان یک بازی غیررسمی Run It Straight با دوستانش جان خود را از دست داد.

این ورزش جنجالی که با وجود خطرناک بودن، در شبکه‌های اجتماعی به شدت محبوب شده است، دو نفر را نشان می‌دهد که با تمام سرعت مستقیم به سمت یکدیگر دویده و سپس برخورد شدیدی بین‌ آنها صورت می‌گیرد. اکنون این ورزش توسط یک سازمان دیگر و با نام جدید احیا شده و ۵٬۰۰۰ نفر برای تماشای آن در سالن جمع شده‌اند.

لیگ قهرمانی Run Nation را این هفته در سالن هوردِن سیدنی برگزار کردند؛ به این ترتیب Run It Straight به یک نمایش تجاری و بلیط‌خور تبدیل شد که شامل جوایز نقدی، برندینگ و تیم‌های پزشکی حاضر در میدان بود.

با پخش ویدیوهای مربوط به برخوردهای شدید و خطرناک در شبکه‌های اجتماعی، خشم گسترده‌ای از سوی بینندگان شکل گرفت؛ بسیاری معتقد بودند این ورزش هرگز نباید از سطح بازی‌های خانگی فراتر می‌رفت.

یکی از کاربران می‌نویسد:

تصاویری از رویداد Run Nation امشب در سالن هوردِن دیدم. واقعاً شرم‌آور است که چنین چیزی وجود دارد.

کاربر دیگری اضافه می‌کند:

تماشای اینکه مردم برای آن دست می‌زنند و آن را به یک تجارت خطرناک تبدیل کرده‌اند، خیلی آزاردهنده است. این کار هیچ‌وقت نباید اتفاق می‌افتاد.

کاربر دیگری می‌پرسد:

این که باید غیرقانونی باشد، درست است؟

عده‌ای هم می‌پرسند که آیا این رقابت را می‌توان اصلاً ورزش به حساب آورد:

آیا می‌توان این را یک ورزش واقعی نامید؟

یک نفر هم آن را «دیوانه‌وارترین ورزشی که مدت‌ها دیده‌ام، دو نفر که با تمام سرعت مثل توپ تخریب انسانی به هم می‌خورند» توصیف کرد.

این واکنش‌ها پس از مرگ رایان ساترت‌هویت ۱۹ ساله در نیوزیلند در ماه مه سال گذشته به دلیل ضربه شدید به سر در جریان بازی غیررسمی Run It Straight با دوستانش شدت گرفت. پلیس این حادثه را «بی‌خطر در نگاه اول» توصیف کرد و اشاره داشت که او به هیچ جسم محکمی برخورد نکرده بود؛ فقط نیروی شدید برخورد باعث کشتن او شد. شب بعد، رایان جان خود را از دست داد.

این تراژدی باعث شد بررسی‌ها و کنترل‌ها در استرالیا و نیوزیلند شدت یابد؛ مدارس این بازی را ممنوع کردند، شوراها برگزاری مسابقات در پارک‌ها را محدود و نهادهای ورزشی از این جنبش فاصله گرفتند. آردی ساویا، ستاره تیم آلز بِلکز نیوزیلند، اعتراف کرد که در جوانی در مسابقات غیررسمی حضور داشته و پس از مرگ رایان ساترت‌هویت خواستار اقدامات بیشتری شد. او در آن زمان گفت:

قطعاً نمی‌خواهم کسی آسیب ببیند یا جان خود را از دست بدهد. فقط می‌خواهم همه سالم باشند و به خانواده و برادرمان تسلیت می‌گویم.

کارشناسان سلامت و متخصصان علوم اعصاب این فعالیت را به عنوان یک «نمایش برخورد خطرناک» محکوم کردند که می‌تواند منجر به ضربه مغزی، آسیب مزمن مغزی و سندرم ضربه دوم (Second-Impact Syndrome) شود. با این حال، سازمان‌دهندگان مسابقات حرفه‌ای همچنان به برگزاری آن اصرار دارند و می‌گویند تفاوت زیادی بین رقابت‌های حرفه‌ای و بازی‌های غیرقانونی تقلیدی وجود دارد.

ترِمین فرناندز، هم‌بنیان‌گذار Run Nation، اعلام کرده قوانین سختگیرانه‌ای برای جلوگیری از برخورد مستقیم به سر وجود دارد، تماس‌ها محدود به تنه بدن است و شرکت‌کنندگان قبل از مسابقه غربالگری می‌شوند. تیم‌های پزشکی، شامل پزشکان و پرستاران اورژانس، در زمین حاضرند و ورزشکاران نیز تحت پوشش بیمه قرار دارند. حامیان این ورزش تأکید می‌کنند که این رشته تفاوتی با سایر ورزش‌های برخوردی یا رزمی ندارد و آزمونی برای سنجش قدرت و مقاومت است. لوکلان پایپر، بازیکن نیوکاسل، می‌گوید که مجذوب هیجان و شدت برخوردهای این مسابقه شده:

من از خشونت آن خوشم می‌آید.

جیدن یانگ، یکی دیگر از شرکت‌کنندگان، می‌گوید که ورزشکاران از خطرات این ورزش آگاه هستند. او توضیح می‌دهد:

هر ورزش نقاط قوت و ضعف خودش را دارد، این یک ورزش برخوردی است. هیچ‌کس وارد این ورزش نمی‌شود و انتظار ندارد که حادثه‌ای رخ ندهد.

با این حال، منتقدان معتقدند که وقتی این برخوردهای شدید رسمی و تجاری شوند، میزان خطر و آسیب به ورزشکاران افزایش میابد. یکی از مسئولان ایمنی می‌گوید که حدود یک پنجم شرکت‌کنندگان در یک رویداد دچار ضربه مغزی شدند و بخشی از آسیب‌ها مربوط به حرکات غیرمجاز و خطرناک بود.

متخصصان آسیب مغزی هشدار می‌دهند که حتی ضربه‌های خفیف و سطحی هم می‌توانند با گذر زمان اثرات مخربی ایجاد کنند. دکتر اندرو افلک، دانشمند ارشد بیمارستان و مدیر بانک مغز در بیمارستان رویال پرینس آلفرد، قبلاً این شیوه رقابت را یک «نمایش برخوردی طراحی شده برای وارد کردن حداکثر آسیب» توصیف کرده بود. او هشدار داد:

احتمالاً آنها به‌طور کامل درک نمی‌کنند که هر ضربه می‌تواند یک گام دیگر به سوی آسیب دائمی باشد.

او تأکید کرد که برخوردهای مکرر خطر ابتلا به بیماری‌های عصبی و تحلیل مغز را افزایش می‌دهد.

فعالان حوزه سلامت روان نیز این نمایش را به دلیل تجلیل از نوعی مردانگی مخرب و آسیب‌زا مورد انتقاد قرار داده‌اند. شنی پنایا، کارشناس سلامت روان، هشدار می‌دهد که این نمایش پیام خطرناکی به جوانان می‌دهد:

برایشان مهم نیست که بدن‌شان آسیب ببیند، درد نمایشی است و ایمنی در اولویت نیست، مهم این است که ویدیوها وایرال شوند.

بازیکنان و مربیان سابق نیز نگرانی خود را از این جنبش ابراز کرده‌اند و می‌گویند که این شور و هیجان سال‌ها تلاش برای ایمن‌تر کردن ورزش را زیر سؤال می‌برد. یکی از مربیان باتجربه قبل از مرگ این نوجوان گفت که در این سبک مسابقه که برخورد به جای فرار هدف اصلی است، وقوع یک فاجعه اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. او اضافه می‌کند:

ما هرگز آموزش ندیده بودیم که همدیگر را این‌طور از پای درآوریم.

مقامات نیوزیلند گزینه‌های قانونی برای محدود یا ممنوع کردن رویدادهای برخوردی پرخطر غیررسمی را بررسی کرده‌اند، اما هنوز هیچ ممنوعیت سراسری وضع نشده است.

لیگ RUNIT Championship به دلیل نگرانی‌های ایمنی و واکنش شدید، دیدار نهایی خود در ژوئن ۲۰۲۵ را از نیوزیلند به دبی منتقل کرد. کوین پروکتور، بازیکن سابق لیگ راگبی، در این رویداد دچار آسیب جدی از ناحیه سر شد و تصاویر دردناک آن در شبکه‌ها منتشر گشت. با این حال، سازمان‌دهندگان Run Nation تأکید دارند که مقایسه با مسابقات خانگی ناعادلانه است و قوانین، غربالگری شرکت‌کنندگان و نظارت پزشکی خطر را کاهش می‌دهد. آن‌ها بارها به جوانان هشدار داده‌اند که این چالش را خارج از مسابقات رسمی امتحان نکنند. فرناندز می‌گوید:

در خانه امتحان نکنید. این ورزشکاران آموزش حرفه‌ای دیده‌اند.