7 فیلم برجسته سینما با محوریت تروما؛ زخم‌هایی که هرگز نمی‌میرند

اختصاصی سلام سینما؛ یاشار آبتین: تروما یا ضربه روانی تجربه‌ای عمیق و دردناک است که می‌تواند فردی باشد (مثل سوگ، شکست عاطفی، یا خشونت شخصی) یا جمعی و ناشی از فجایعی مانند جنگ، نسل‌کشی یا سرکوب تاریخی. 7 فیلم برجسته‌ای که در این پست معرفی شده‌اند، تروما را از زوایای مختلف به تصویر می‌کشند: از درد شخصی یک انسان تا کابوس تاریخی و جمعی.

هر فیلم مثل یک آینه است و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های دردناک می‌توانند زندگی، حافظه، و روان ما را شکل دهند و گاهی تا آخر عمر با ما همراه بمانند.

فیلم منچستر کنار دریا/ Manchester by the Sea (کنت لونرگان، ۲۰۱۶)

این فیلم تروما را نه به‌عنوان زخمی قابل‌درمان، بلکه به‌مثابه وضعیتی دائمی در زندگی شخصیت اصلی نشان می‌دهد. سوگ و احساس گناه، او را در چرخه‌ای از انزوا و سکون روانی گرفتار کرده‌اند.

فیلم هیروشیما عشق من/ Hiroshima mon amour (آلن رنه، ۱۹۵۹)

فیلم حافظه عاشقانه را با حافظه فاجعه پیوند می‌زند و نشان می‌دهد چگونه تروما در ناخودآگاه باقی می‌ماند. گذشته فردی و تاریخ جمعی در این روایت به‌شکلی جدانشدنی درهم تنیده‌اند.

فیلم پسر سائول/ Son of Saul (لاسلو نمش، ۲۰۱۵)

این فیلم ترومای هولوکاست را از درون تجربه زیسته قربانی بازنمایی می‌کند، نه از فاصله تاریخی. دوربین محدود و خفه‌کننده، مخاطب را در دل کابوس روانی اردوگاه زندانی می‌کند.

فیلم پیانیست/ The Pianist (رومن پولانسکی، 2002)

فیلم نشان می‌دهد بقا در شرایط جنگی، خود شکلی از تروماست. شخصیت اصلی با زنده ماندن، بار روانی فقدان و تنهایی را تا پایان عمر حمل می‌کند.

فیلم راننده تاکسی/ Taxi Driver (مارتین اسکورسیزی، 1976)

تروماي جنگ و انزوای اجتماعی، شخصیت تراویس را به سوی خشونت سوق می‌دهد. فیلم تصویری از روان زخمی‌شده مردی است که جامعه توان ترمیمش را ندارد.

فیلم عمل کشتن/ The Act of Killing (جاشوا اوپنهایمر، 2012)

این مستند تروما را از منظر عاملان خشونت بررسی می‌کند، نه قربانیان. انکار، بازسازی نمایشی جنایت و فقدان وجدان جمعی، شکلی بیمارگونه از حافظه تاریخی می‌سازد.

فیلم ویران‌شده/ Incendies (دنی ویلنوو، 2010)

فیلم نشان می‌دهد چگونه ترومای جنگ از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. خشونت سیاسی در این روایت، به زخمی خانوادگی و هویتی بدل می‌شود.