دانه چیا همیشه مفید نیست؛ مراقب این گروه‌ها باشید

به گزارش پارسینه، با وجود همه خواص دانه چیا، مصرف نادرست یا بیش‌ازحد دانه چیا ممکن است در بعضی افراد عوارضی ایجاد کند. از جمله این موارد می‌توان به ناراحتی‌های گوارشی، خطر گیر کردن در گلو در صورت مصرف خشک، تداخل با بعضی داروها، افزایش احتمال خون‌ریزی در افراد مستعد و واکنش‌های آلرژیک اشاره کرد. البته باید تاکید کرد که این عوارض معمولا زمانی بروز می‌کنند که دانه چیا بدون آگاهی یا بیش از مقدار توصیه‌شده مصرف شود.

اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی استفاده می‌کنید، بهتر است پیش از اضافه کردن این دانه به رژیم غذایی خود با پزشک مشورت کنید. هرچند دانه چیا فواید قابل‌توجهی دارد اما بی‌توجهی به شرایط فردی می‌تواند باعث بروز مشکلاتی شود؛ به‌ویژه در افرادی که دستگاه گوارش حساسی دارند و ممکن است با علائمی مانند نفخ، دل‌درد یا اسهال مواجه شوند. در ادامه به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که دانه چیا برای چه کسانی مضر است و دلیل این محدودیت‌ها چیست.

مضرات دانه چیا برای بیماران گوارشی

افرادی که با مشکلاتی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر، التهاب‌های گوارشی یا اختلالات مشابه دست‌وپنجه نرم می‌کنند، باید در مصرف دانه چیا احتیاط کنند. این دانه سرشار از فیبر است و هرچند فیبر برای بسیاری از افراد مفید است، اما در برخی بیماران می‌تواند موجب نفخ، افزایش گاز روده، دل‌درد، اسهال یا حتی یبوست شود. اگر سابقه مشکلات گوارشی دارید، مصرف آن باید تدریجی و با نظر پزشک باشد.

مضرات دانه چیا برای افرادی که مشکل بلع دارند

دانه چیا قدرت جذب آب بالایی دارد و می‌تواند چندین برابر وزن خود مایع جذب کند. اگر این دانه به‌صورت خشک (یا بدون خیس شدن به اندازه کافی) مصرف شود، ممکن است در گلو متورم شده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به‌خصوص برای افرادی که در بلع مشکل دارند. بنابراین توصیه می‌شود همیشه آن را از قبل در آب یا مایعات دیگر خیس کنید و سپس بخورید.

مضرات دانه چیا برای مردان در معرض خطر سرطان پروستات

دانه چیا حاوی نوعی اسید چرب امگا ۳ به نام آلفا لینولنیک اسید (ALA) است. این اسید چرب برای سلامت عمومی بدن مفید شناخته می‌شود اما برخی پژوهش‌ها ارتباطی میان مصرف زیاد آن و افزایش احتمال سرطان پروستات مطرح کرده‌اند. به همین دلیل مردانی که در معرض خطر این بیماری هستند، بهتر است پیش از مصرف منظم دانه چیا با پزشک خود مشورت کنند.

مضرات دانه چیا از نظر ایجاد حساسیت

واکنش آلرژیک به دانه چیا شایع نیست اما ممکن است در بعضی از افراد رخ دهد. علائمی مانند خارش دهان و لب، تهوع، اسهال یا استفراغ، می‌تواند نشانه حساسیت باشد. در موارد نادر، واکنش شدیدتری مانند تنگی نفس هم گزارش شده است. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی پس از مصرف، ادامه استفاده از این دانه توصیه نمی‌شود.

مضرات دانه چیا برای افرادی که دارو مصرف می‌کنند

دانه چیا می‌تواند بر سطح قند خون و فشار خون تاثیر بگذارد؛ به همین دلیل افرادی که داروهای کاهش قند خون یا فشار خون مصرف می‌کنند، باید با احتیاط بیشتری سراغ آن بروند. مصرف هم‌زمان ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار شود که برای بیماران دیابتی یا افراد مبتلا به فشار خون پایین خطرناک است. همچنین چیا خاصیت رقیق‌کنندگی خون دارد؛ در نتیجه افرادی که داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کنند هم هنگام مصرف باید با پزشک مشورت کنند.

مضرات دانه چیا برای کبد چیست؟

دانه چیا معمولا برای کبد مشکلی ایجاد نمی‌کند اما کسانی که بیماری کبدی شدید دارند، بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند. فیبر و مواد معدنی بالای چیا ممکن است در شرایط خاص باعث تجمع بعضی مواد در بدن شود، بنابراین احتیاط لازم است. البته اگر کبد چرب دارید و دنبال ایده‌ای سالم هستید، می‌توانید یک صبحانه مناسب برای کبد چرب شامل جو دوسر، میوه تازه و دانه چیا آماده و میل کنید.

عوارض دانه چیا برای کودکان

دانه چیا به دلیل داشتن فیبر، امگا ۳ و مواد مغذی مختلف، گاهی در برنامه غذایی کودکان هم قرار می‌گیرد. با این حال، بدن کودکان حساس‌تر از بزرگسالان است و هر ماده غذایی اگر به‌درستی مصرف نشود، می‌تواند مشکل‌ساز شود. پس پیش از اضافه کردن دانه چیا به رژیم غذایی کودک، لازم است با عوارض احتمالی آن آشنا باشید و شیوه مصرف درست را بدانید. در این بخش به عوارض دانه چیا برای کودکان اشاره کرده‌ایم:

ایجاد گاز و نفخ: دانه چیا سرشار از فیبر است. اگر مقدار زیادی از آن به‌طور ناگهانی وارد رژیم غذایی کودک شود، ممکن است باعث افزایش گاز معده، احساس سنگینی یا نفخ شکم شود. دستگاه گوارش برخی کودکان به فیبر بالا حساس است و این موضوع می‌تواند با دل‌درد یا بی‌قراری همراه باشد. به همین دلیل توصیه می‌شود مصرف آن به‌تدریج و در مقدار کم آغاز شود.

احتمال بروز حساسیت: هرچند حساسیت به دانه چیا شایع نیست اما بعضی از کودکان ممکن است واکنش آلرژیک داشته باشند؛ علائمی مانند اشک‌ریزش چشم، خارش دهان، بثورات پوستی، تهوع یا استفراغ می‌تواند نشانه حساسیت باشد. در صورت مشاهده هر گونه علامت غیرعادی پس از مصرف، بهتر است فورا با پزشک مشورت کرده و مصرف را متوقف کنید.

خطر خفگی: یکی از مهم‌ترین نکات درباره مصرف دانه چیا در کودکان، نحوه آماده‌سازی آن است. این دانه‌ها در تماس با مایعات چند برابر حجم خود متورم می‌شوند. اگر به‌صورت خشک یا نیمه‌خیس مصرف شود، ممکن است در گلو گیر کرده و خطر خفگی ایجاد کند؛ به‌ویژه در کودکان کم‌سن. بنابراین هرگز نباید دانه چیا را خشک به کودک داد.

دل‌درد یا ناراحتی گوارشی: مصرف بیش از حد یا استفاده در کودکانی که معده حساسی دارند، می‌تواند باعث دل‌پیچه، اسهال یا یبوست شود. رعایت تعادل در مقدار مصرف نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد.

اما برای کودکان دانه چیا را چگونه مصرف کنیم؟ برای کاهش خطرات احتمالی، دانه چیا باید حتما پیش از مصرف در آب، شیر یا سایر مایعات به‌مدت کافی خیس شود تا کاملا حالت ژله‌ای پیدا کند. مقدار مصرف هم باید کم و متناسب با سن کودک باشد. همچنین بهتر است پیش از افزودن منظم آن به رژیم غذایی کودک، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت شود.

دانه چیا در بارداری چه عوارضی دارد؟

دانه چیا یک خوراکی مفید است اما در دوران بارداری باید با احتیاط مصرف شود. بدن در این دوره حساس‌تر است و حتی مواد غذایی سالم هم اگر زیاد یا نادرست مصرف شوند، می‌توانند مشکل ایجاد کنند. در ادامه، عوارض احتمالی دانه چیا در بارداری را برایتان گفته‌ایم:

دل‌درد و نفخ: همان‌طور که گفتیم، دانه چیا فیبر زیادی دارد. اگر بیش از حد مصرف شود یا بدن به فیبر عادت نداشته باشد، ممکن است باعث نفخ، دل‌درد، اسهال یا حتی یبوست شود. بعضی از خانم‌ها هم احساس سنگینی معده یا بدتر شدن حالت تهوع در دوران بارداری را تجربه می‌کنند.

افت قند خون یا فشار خون: دانه چیا می‌تواند قند خون و فشار خون را پایین بیاورد. اگر برای دیابت بارداری یا فشار خون دارو مصرف می‌کنید، خوردن زیاد چیا بدون مشورت پزشک ممکن است باعث افت شدید قند یا فشار شود و سرگیجه و ضعف ایجاد کند.

خطر خفگی در صورت مصرف خشک: دانه چیا آب زیادی جذب می‌کند و چند برابر می‌شود. اگر آن را خشک بخورید و بعد آب بنوشید، ممکن است در گلو متورم شود و خطر خفگی ایجاد کند. بنابراین همیشه باید آن را از قبل داخل آب، شیر یا ماست خیس کنید.

احتمال حساسیت: در موارد نادر، بعضی افراد ممکن است به دانه چیا حساسیت داشته باشند. علائمی مثل خارش گلو، سوزش دهان، تهوع یا دل‌درد می‌تواند نشانه حساسیت باشد. اگر در دوران بارداری چنین علائمی دیدید، مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت کنید.

مصرف زیاد و به‌هم خوردن تعادل غذایی: در بارداری تنوع غذایی خیلی مهم است. اگر بیش از حد دانه چیا مصرف شود، ممکن است اشتها نسبت به غذاهای دیگر کم شود و تعادل رژیم غذایی به‌هم بخورد.

البته دانه چیا اگر به اندازه و به روش درست مصرف شود، معمولا مشکلی ایجاد نمی‌کند. اما در دوران بارداری بهتر است قبل از مصرف منظم آن با پزشک مشورت کنید تا خیالتان راحت باشد.