بررسی پیش‌نویس سند «مکتب هنر رضوی»

کد خبر: 291757

تاریخ انتشار: دوشنبه 04 اسفند 1404 – 21:27

به گزارش بهداشت نیوز در این نشست، ابعاد مفهومی، تاریخی و نظری هنر شکل‌گرفته در حریم حرم امام رضا مورد بررسی قرار گرفت و شرکت‌کنندگان به واکاوی امکان اطلاق عنوان «مکتب» به این مجموعه هنری پرداختند.

حاضران با اشاره به جایگاه ممتاز حرم مطهر امام رضا(ع) در منظومه تمدنی جهان اسلام، تأکید کردند که معماری و هنرهای وابسته به این آستان مقدس، از ویژگی‌هایی برخوردار است که آن را از بسیاری از نمونه‌های مشابه متمایز می‌سازد. این تمایز نه‌تنها در فرم معماری، بلکه در خوشنویسی، کاشی‌کاری، تزیینات و نظام معنایی حاکم بر فضا نیز قابل مشاهده است. به گفته کارشناسان، طی سال‌های گذشته ده‌ها مقاله و پژوهش علمی پیرامون این موضوع نگاشته شده که نشان‌دهنده ظرفیت نظری بالای هنر رضوی است.

در ادامه، مفهوم «مکتب» در حرم رضوی به‌عنوان مسئله‌ای بنیادین مورد بحث قرار گرفت. اساتید حاضر تأکید کردند که مکتب، صرفاً به‌معنای تجمع آثار هنری یا شباهت‌های فرمی نیست، بلکه نیازمند برخورداری از مبانی نظری منسجم، پیشینه تاریخی قابل اتکا، زبان هنری مشخص، کانون جغرافیایی و قابلیت بازتولید و آموزش است. از این منظر، برخی دیدگاه‌ها بر وجود مؤلفه‌های مکتب در هنر رضوی تأکید داشتند و برخی دیگر، احتیاط در به‌کارگیری این عنوان را ضروری دانستند.

یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این نشست، نسبت هنر رضوی با مقوله زیارت بود. شرکت‌کنندگان تصریح کردند که هنر شکل‌گرفته در حریم حرم مطهر، صرفاً کارکرد تزیینی ندارد، بلکه در خدمت تعمیق معنای زیارت، تقویت گفتمان توحید و امامت و ایجاد پیوند میان زیبایی، معنویت و زیست اجتماعی زائر قرار گرفته است. به باور حاضران، این ویژگی می‌تواند نقش مهمی در ایجاد وحدت و ارتباط با طیف‌های مختلف مخاطبان، از جمله اهل سنت و حتی غیرمسلمانان ایفا کند.

در بخش پایانی نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر پارسانیا با جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده، بر لزوم دقت مفهومی در تدوین سند تأکید کرد و گفت:

«جمع‌بندی این جلسه نشان می‌دهد که پیش‌نویس سند مکتب هنر رضوی، پیش از هر چیز نیازمند ارائه تعریفی دقیق و روشن  از مفهوم «مکتب» در نگاه نویسندگان طرح است. بدون این تعریف، امکان تصمیم صحیح درباره اطلاق عنوان مکتب و تدوین استانداردهای مبتنی بر آن فراهم نخواهد شد.»

وی افزود: «تعریف مکتب باید ناظر به حدود، مؤلفه‌ها و الزامات آن باشد تا بتواند مبنای استخراج اصول نظری و قواعد عملی هنر رضوی قرار گیرد.»