واکنش رضا نصری به ظهارات مارکو روبیو

رضا نصری، حقوقدان بین‌الملل، در واکنش به سخنان مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، علیه ایران نوشت:

آقای روبیو باید ژست‌های رسانه‌ای، کاریکاتورگونه و سخنرانی‌های تبلیغاتی را کنار بگذارد و وضعیت را همان‌گونه که بزرگسالان مسئول بررسی می‌کنند، مورد توجه قرار دهد:

۱- اصرار ایران بر غنی‌سازی اورانیوم کاملاً مطابق با حقوق آن تحت معاهده ان‌پی‌تی بوده است. ایران تأسیسات هسته‌ای خود را در زیرزمین ساخت تا از این حق محافظت کند و آن‌ را در برابر تهدیدات، خرابکاری و حملات غیرقانونی—مانند حمله ژوئن گذشته—ایمن نگه دارد.

نمی‌توان از یک سو به صورت مستمر علیه تأسیسات تحت پادمان یک کشور عضو ان‌پی‌تی تهدید به اقدام نظامی کرد و از سوی دیگر شکایت داشت چرا آن کشور برای دفاع از حقوق خود ذیل معاهده تدابیر امنیتی اندیشیده است.

۲- اگر قرار است پاسخگویی اعمال شود، این ایالات متحده است که باید به دلیل هدف قرار دادن غیرقانونی تأسیسات محافظت‌شده ایران پاسخگو باشد.

۳- اگر رژیم منع گسترش تسلیحات هسته‌ای قرار است معنی واقعی داشته باشد، طرف‌ها باید تعادل منصفانه‌ای بین تعهداتی که پذیرفته‌اند و مزایایی که از عضویت در ان‌پی‌تی دریافت می‌کنند، برقرار کنند.

هنگامی که این تعادل به هم می‌خورد – مانند زمانی که ایالات متحده، علیرغم پایبندی کامل ایران توافق هسته‌ای، تحریم‌ها را بازگرداند—اعتبار کل رژیم منع گسترش زیر سؤال می‌رود و خطر فروپاشی آن افزایش می‌یابد.

۴- اگر ایالات متحده واقعاً به دنبال محدودیت‌های پایدار در برنامه هسته‌ای ایران است، باید آماده باشد تا مشوق‌های متقابل و پایدار نیز ارائه دهد؛ مانند رفع پایدار تحریم‌ها و ارائه تضمین‌های امنیتی معتبر.

در واقع، محدودیت‌های پایدار نیازمند مشوق‌های پایدار از هر دو طرف است. این دقیقاً همان تعریف «توافق منصفانه و عادلانه» است که آقای ترامپ مدعی پیگیری آن است.

۵- رفتار و مواضع ایران همواره واکنش به تهدیدها و محیط امنیتی خصمانه‌ای بوده پیرامون آن سامان داده‌اید.

حضور نظامی آمریکا در منطقه، شعار چند دهه‌ای «تمام گزینه‌ها روی میز است»، فروش گسترده تسلیحات به کشورهای همسایه و کلاهک‌های هسته‌ای اسرائیل که به سوی ایران نشانه رفته‌اند، همه توجیه‌کننده سرمایه‌گذاری ایران در توسعه یک توان موشکی بازدارنده و قابل اتکاء هستند.

با وجود این محیط امنیتی خصمانه، ایران هرگز از موشک‌های بالستیک خود جز در اعمال حق دفاع مشروع استفاده نکرده است.

همچنین روشن است ایران هیچ قصدی برای توسعه موشک‌های قادر به هدف قرار دادن سرزمین ایالات متحده ندارد. لازم است از سخنرانی‌های هیجانی و اغراق‌آمیز در این زمینه پرهیز کنید. 

ملاحظات واقعی امنیتی ایران را به رسمیت بشناسید و دیگر دلیلی برای هراس‌افکنی —یا ایجاد وحشت غیرضروری در میان آمریکایی‌ها—در مورد توانایی‌های نظامی آن وجود نخواهد داشت.