ارتباط التهاب روده با بیماری آلزایمر تایید شد

پژوهشگران در مسیر حل پازل پیچیده بیماری آلزایمر بار دیگر به شواهد تازه‌ای از ارتباط میان سلامت روده و مغز دست یافته‌اند؛ شواهدی که نقش التهاب روده را در بروز و پیشرفت این بیماری تقویت می‌کند.

به گزارش sciencealert، مطالعات حیوانی پیش‌تر نشان داده بودند که آلزایمر می‌تواند از طریق انتقال میکروب‌های روده به موش‌های جوان منتقل شود؛ موضوعی که پیوند مستقیم دستگاه گوارش و سلامت مغز را برجسته می‌کند. اکنون یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۳ این فرضیه را تقویت کرده است که التهاب می‌تواند سازوکار اصلی این ارتباط باشد.

باربارا بندلین روان‌شناس دانشگاه ویسکانسین، در زمان انتشار این پژوهش گفت: ما نشان دادیم افراد مبتلا به آلزایمر دچار التهاب بیشتری در روده هستند و در میان این بیماران کسانی که التهاب روده بالاتری داشتند در تصویربرداری‌های مغزی نیز تجمع بیشتری از پلاک‌های آمیلوئیدی نشان دادند.

در این پژوهش مارگو هستون، آسیب‌شناس دانشگاه ویسکانسین، به همراه تیمی بین‌المللی، سطح کالپروتکتین مدفوعی (نشانگر شناخته‌شده التهاب) را در نمونه‌های مدفوع ۱۲۵ نفر از شرکت‌کنندگان دو مطالعه پیشگیری از آلزایمر بررسی کردند. شرکت‌کنندگان در بدو ورود به مطالعه تحت آزمون‌های شناختی، مصاحبه درباره سابقه خانوادگی و آزمایش‌های ژنتیکی برای شناسایی ژن‌های پرخطر آلزایمر قرار گرفتند.

بخشی از این افراد همچنین آزمایش‌های بالینی مرتبط با وجود توده‌های پروتئین آمیلوئید (یکی از نشانه‌های آغاز فرایند‌های پاتولوژیک آلزایمر) را انجام دادند. نتایج نشان داد سطح کالپروتکتین به‌طور کلی در افراد مسن‌تر بالاتر است، اما این افزایش در افرادی که پلاک‌های آمیلوئیدی شاخص آلزایمر داشتند به‌مراتب چشمگیرتر بود.

علاوه بر این سایر نشانگر‌های زیستی مرتبط با آلزایمر نیز با افزایش التهاب بالا می‌رفتند و هم‌زمان، نمرات آزمون‌های حافظه با افزایش کالپروتکتین کاهش می‌یافت. نکته قابل‌توجه آن‌که حتی شرکت‌کنندگانی که تشخیص آلزایمر نداشتند نیز در صورت داشتن سطح بالاتر کالپروتکتین عملکرد حافظه ضعیف‌تری نشان دادند.
هستون با تأکید بر محدودیت‌های پژوهش گفت: از این مطالعه نمی‌توان رابطه علت و معلولی نتیجه گرفت؛ برای این کار به مطالعات حیوانی نیاز داریم.

پژوهش‌های آزمایشگاهی پیشین نشان داده‌اند که مواد شیمیایی تولیدشده توسط باکتری‌های روده می‌توانند سیگنال‌های التهابی را در مغز فعال کنند. همچنین مطالعات دیگر نیز افزایش التهاب روده در بیماران مبتلا به آلزایمر را در مقایسه با افراد سالم گزارش کرده‌اند.

به‌گفته پژوهشگران، تغییرات در میکروبیوم روده می‌تواند به دگرگونی‌هایی منجر شود که التهاب خفیف، اما مزمن و گسترده‌ای را در بدن ایجاد می‌کند. این التهاب تدریجی ممکن است با تضعیف سد‌های محافظ بدن از جمله سد خونی مغزی، زمینه بروز التهاب عصبی، آسیب نورونی و در نهایت تخریب عصبی را فراهم کند. فدریکو ری باکتری‌شناس دانشگاه ویسکانسین در این‌باره توضیح داد: افزایش نفوذپذیری روده می‌تواند موجب ورود بیشتر مولکول‌های التهابی و سموم به خون شود؛ فرایندی که التهاب سیستمیک را تشدید کرده و به اختلال در سد خونی مغزی و آسیب عصبی منجر می‌شود.

در ادامه این تحقیقات تیم پژوهشی در حال انجام آزمایش‌هایی روی موش‌هاست تا بررسی کند آیا تغییرات غذایی مرتبط با افزایش التهاب می‌تواند نسخه حیوانی آلزایمر را فعال کند یا خیر.
با وجود دهه‌ها تحقیق هنوز درمان موثری برای میلیون‌ها بیمار مبتلا به آلزایمر در سراسر جهان وجود ندارد؛ اما دانشمندان امیدوارند با درک دقیق‌تر فرایند‌های زیستی دخیل در این بیماری گام‌به‌گام به راهکار‌های درمانی موثر نزدیک‌تر شوند.

این پژوهش در نشریه Scientific Reports منتشر شده است. نسخه اولیه این گزارش پیش‌تر در ژانویه ۲۰۲۴ منتشر شده بود.

انتهای پیام/