استقلال و ” بی‌ثباتیِ تکراری “

کیهان ورزشی- 

تیم فوتبال استقلال بار دیگر در یک بازی مهم ــ از نظر کسب حداکثر امتیاز برای ماندن در کورس قهرمانی ــ نتیجه را واگذار کرد؛ شکستی که نه‌تنها آبی‌ها را وارد بحران کرد، بلکه تیمی بحران‌زده را نیز از تونل وحشت خارج ساخت. این اتفاق البته به عادتی در سال‌های اخیر استقلال تبدیل شده است؛ تیمی که هرگاه هوادارانش انتظار یک برد قاطع دارند، بدشکل ظاهر می‌شود و امتیازات حساس را به حریفان خود تقدیم می‌کند.

این روند به‌خوبی نشان می‌دهد استقلال برای قهرمان شدن در لیگ برتر، فاقد یک فاکتور کلیدی به نام ثبات در نتیجه‌گیری است. حرکت سینوسی آبی‌ها نشانه‌ای از ضعف‌های آشکار فنی است؛ تیمی که بیش از حد به بازیکنان لحظه‌ای و اصطلاحاً «بزنگاهی» وابسته شده و با مهار یکی دو ستاره‌اش از سوی رقبا، کل ریتم حرکتی‌اش به هم می‌ریزد. بزرگ‌ترین آفت برای هر تیم مدعی، همین نوسانات کشنده است.

این مسئله، جدا از ایراداتی که در هدایت فنی تیم دیده می‌شود، ریشه در یارگیری پرانتقاد ابتدای فصل و همچنین عدم امکان تقویت در نیم‌فصل به دلیل بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالات دارد. استقلال عملاً با دست بسته وارد مقاطع حساس فصل شد و حالا تاوان ضعف برنامه‌ریزی را در زمین مسابقه می‌پردازد.

خبر نگران‌کننده برای هواداران استقلال این است که با این شرایط، رسیدن به جام قهرمانی بسیار بعید به نظر می‌رسد. تیمی که مدعی قهرمانی است، باید در روز‌های بد هم امتیاز بگیرد؛ چیزی که استقلال فعلی از آن محروم است. فاصله میان انتظار هوادار و توان واقعی تیم، هر هفته بیشتر می‌شود و این شکاف، فشار روانی مضاعفی را به مجموعه باشگاه تحمیل می‌کند.

استقلال برای خروج از این چرخه معیوب، در وهله اول به یک “انقلاب فنی” نیاز دارد؛ انقلابی که نشانه‌ای از توان اجرای آن در کادر فنی فعلی دیده نمی‌شود. اگر مدیران باشگاه واقعاً می‌خواهند نقش “منجی” را ایفا کنند، باید از رویکرد منفعلانه دست بردارند و با تکیه بر نظرات کارشناسان معتبر فنی، تصمیمی شجاعانه و به‌موقع بگیرند؛ چرا که ادامه این مسیر، فقط تکرار حسرت‌های سال‌های گذشته خواهد بود.

فوتبال ایران، ” گروگان ” اشتباهات مدیریتی

ظاهراً باشگاه پرسپولیس که در پرونده جنجالی سرژ اوریه نتوانسته بود بی‌سروصدا و با پرداخت بخشی از مبلغ قرارداد، موضوع را مختومه کند، حالا به‌دنبال استفاده از این فرصت است که با استناد به عدم حضور این بازیکن در تمرینات، از مسیر شکایت حقوقی وارد شده و خود را از زیر بار یک ضرر هنگفت نجات دهد. هرچند تجربه نشان داده است که معمولاً باشگاه‌های ایرانی در مواجهه با چنین پرونده‌هایی خیلی زود دست‌ها را بالا برده و بازنده میدان شده‌اند.

این پرونده، نه برای علاقه‌مندان به فوتبال عجیب است و نه تازگی دارد. نزدیک به دو دهه است که بازیکنان خارجی وارد فوتبال ما و باشگاه‌های متمول می‌شوند و بدون آنکه کارایی لازم را داشته باشند، تا آخرین ریال – بخوانید دلار- قرارداد خود را دریافت کرده و می‌روند. این اتفاق بار‌ها تکرار شده و هر بار هزینه‌ای سنگین را به باشگاه‌ها تحمیل کرده است.

ریشه این معضل را باید در نبود آگاهی حقوقی مدیران، ضعف در شناخت فنی بازیکنان و البته سودجویی و فرصت‌طلبی دلال‌ها جست‌و‌جو کرد. زمانی که قرارداد‌ها بدون مشاوره دقیق حقوقی بسته می‌شوند و صرفاً بر اساس نام و سابقه ظاهری بازیکن تصمیم‌گیری صورت می‌گیرد، نتیجه چیزی جز پرونده‌های پرحاشیه و خسارت‌های مالی نخواهد بود.

شاید اگر حتی یک‌بار ـ فقط یک‌بار ـ ضرر و زیان چنین نقل‌وانتقالاتی از مدیران مسبب آن دریافت شود، دیگر کسی جرأت نکند بدون شناخت، بررسی و آگاهی وارد بازار نقل‌وانتقالات شود و تصمیم‌های پرریسک و غیرحرفه‌ای بگیرد. فوتبال ایران برای عبور از این چرخه معیوب، بیش از هر چیز به پاسخگویی، شفافیت و مدیریت مسئولانه نیاز دارد.

وقتی حتی اراده ” نیم‌بند ” هم دوام نمی‌آورد!

پیرو یادداشت قبلی، بد نیست اشاره‌ای هم به یک خبر عجیب در باشگاه رقیب پرسپولیس، یعنی استقلال، داشته باشیم؛ خبری که نشان می‌دهد نه‌تنها اراده‌ای جدی برای برخورد با عاملان ضرر دیدن فوتبال ایران و باشگاه‌های مردمی آن وجود ندارد، بلکه حتی همان “نیمچه” اراده‌ای هم که گاهی شکل می‌گیرد، خیلی زود به محاق می‌رود و به‌اصطلاح، ترمز ماجرا از جایی ـ که هنوز معلوم نیست کجاست ـ کشیده می‌شود.

خبرگزاری تسنیم هفته گذشته در گزارشی نوشت: «باشگاه استقلال در سال ۱۴۰۳ و در زمان ریاست احمد شهریاری در هیئت‌مدیره و مدیرعاملی فرشید سمیعی، دو بازیکن بوسنیایی به نام‌های کیوسفسکی و زیلیکیچ جذب کرد. این دو بازیکن زمانی به استقلال پیوستند که وضعیت جواد نکونام برای سرمربیگری این تیم نامشخص بود و جذب آنها با نظر شخصی مدیران باشگاه انجام شد. قرارداد کیوسفسکی، به‌عنوان دروازه‌بان، بدون آن‌که نامش در فهرست آبی‌پوشان قرار بگیرد فسخ شد و زیلیکیچ نیز با وجود حضور در لیست تیم، بدون حتی یک دقیقه بازی از استقلال کنار گذاشته شد. این دو بازیکن پس از فسخ قرارداد با شکایت به فیفا، باشگاه استقلال را به پرداخت غرامت محکوم کردند. همین اتفاق و ضرر چندین میلیاردی ناشی از اشتباه مدیران سابق، باعث شد باشگاه استقلال در مهرماه سال جاری به‌طور رسمی از فرشید سمیعی و احمد شهریاری شکایت کند. استقلال در این پرونده که در مجتمع قضایی باهنر به ثبت رسید، میزان خسارت را یک میلیون یورو اعلام و خواستار جبران ضرر و زیان از مدیران وقت شد. با این وجود، در جدیدترین اتفاق، پیگیری‌ها نشان می‌دهد باشگاه استقلال شکایت خود از احمد شهریاری و فرشید سمیعی را پس گرفته است؛ آن هم در شرایطی که این دو قرارداد ضرر زیادی به باشگاه زده و مشخص نیست چرا مدیریت فعلی و در رأس آن علی تاجرنیا چنین تصمیمی گرفته‌اند.»

این خبر، اگرچه در ظاهر یک اتفاق حقوقی ساده به نظر می‌رسد، اما در باطن، نشانه‌ای نگران‌کننده از تداوم بی‌پاسخ‌ماندن اشتباهات مدیریتی در فوتبال ایران است. وقتی باشگاهی پس از اعلام رسمی میزان خسارت و ثبت شکایت، ناگهان از پیگیری آن منصرف می‌شود، این پرسش به‌وجود می‌آید که چه عواملی پشت پرده مانع از ادامه مسیر شده‌اند.

تا زمانی که ضرر‌های چندمیلیاردی حاصل از تصمیم‌های غلط، بدون هزینه شخصی برای مدیران مسبب باقی بماند، نباید انتظار داشت چرخه این اشتباهات متوقف شود. فوتبال ایران بیش از هر زمان دیگری نیازمند شفافیت، پاسخگویی و جسارت در برخورد با مدیرانی است که با امضا‌های پرهزینه، سرمایه باشگاه‌ها و اعتماد هواداران را بر باد می‌دهند.

عذرخواهی پیشکش، نمی‌خواهید به مردم پاسخ بدهید؟

در حالی که مدت‌ها از ناکامی تیم فوتبال امید ایران در مسابقات جام ملت‌ها می‌گذرد، هنوز فدراسیون فوتبال و اعضای کمیته فنی آن هیچ گزارش روشنی درباره دلایل این شکست به افکار عمومی ارائه نکرده‌اند؛ عذرخواهی که دیگر جای خود دارد. این سکوت طولانی، بیش از هر چیز نشان‌دهنده بی‌اعتنایی به حق هواداران و جامعه فوتبال برای دانستن واقعیت‌هاست.

این‌که افراد دخیل در انتخاب کادر فنی تیم امید ـ چه در بدنه فدراسیون و چه خارج از آن ـ امروز کجا هستند و چرا دست‌کم از تصمیم‌های خود دفاع نمی‌کنند، پرسشی جدی و مهم است. تصمیم‌هایی که به حذف زودهنگام تیم امید انجامید، بدون تردید محصول یک فرآیند مشخص بوده ولی حالا هیچ‌کس مسئولیت آن را بر عهده نمی‌گیرد.

البته از این فدراسیون و این مدیریت پرایراد، انتظار پاسخگویی چندان هم منطقی به نظر نمی‌رسد. وقتی سازکار تصمیم‌گیری شفاف نیست و مسئولیت‌پذیری جایگاهی در ساختار مدیریتی ندارد، طبیعی است که پس از هر شکست، سکوت به امن‌ترین گزینه تبدیل شود.

پنهان‌شدن مدیران و اعضای کمیته فنی در روز‌های پس از این ناکامی و سکوت معنادار آنها در برابر افکار عمومی، بی‌شک ریشه در همین بی‌پاسخی دارد. تا زمانی که شکست‌ها بدون کالبدشکافی و بدون پاسخگویی رها شوند، نه امیدی به اصلاح روند‌ها هست و نه می‌توان انتظار داشت فوتبال پایه و آینده‌دار ایران از این چرخه معیوب عبور کند.

*حمید ترابپور