«شوالیه هفت پادشاهی» اسپین‌آفی از بازی «تاج‌وتخت» که مهربانی را جایگزین خون‌ریزی می‌کند

ترجمه اختصاصی سلام سینما – نگار رعنایی: شاید واژه «درون‌مایه» بیش از حد فاخر به نظر برسد، اما الگوی تکرارشونده‌ای که در قسمت‌های ابتدایی «شوالیه هفت پادشاهی» (A Knight of the Seven Kingdoms) شکل می‌گیرد، به‌سرعت جلب توجه می‌کند: از صحنه‌هایی با شوخی‌های بسیار زمینی و گاه زننده گرفته تا لحظاتی که حتی اسب‌ها هم به قواعد نجابت پشت می‌کنند. با این حال، این شوخی‌های خام و گاه بی‌پروا، هدفی فراتر از خنداندن دارند.

این سریال که بر اساس رمان‌های کوتاه محبوب جرج آر. آر. مارتین ساخته شده، تلاش می‌کند قلمرو «بازی تاج‌وتخت» (Game of Thrones) را با تغییر لحن گسترش دهد. اگر سریال اصلی و اسپین‌آف «خاندان اژدها» (House of the Dragon) جهانی بی‌رحم و شخصیت‌هایی عمدتاً فرصت‌طلب داشتند، اثر تازه که با همکاری آیرا پارکر خلق شده، لحنی انسانی‌تر و دلسوزانه‌تر دارد. قهرمان آن، سر دانکن «دانک» قدبلند (با بازی پیتر کلفی)، شوالیه‌ای شریف و محترم است که نخستین ماجراجویی‌اش بیشتر بر دوست‌یابی استوار است تا شمشیرکشی؛ و تنها «اژدها»ی حاضر در داستان، عروسکی ظریف و نمادین است.

«شوالیه هفت پادشاهی» به‌خوبی می‌تواند مستقل از دنیای اصلی هم تماشا شود. برای مخاطبانی که با نگاه بدبینانه و جهان‌گریز «بازی تاج‌وتخت» (به‌ویژه در فصل پایانی پرحاشیه‌اش) مشکل داشتند، این تغییر لحن همان نسخه شفابخشی است که طبیب تجویز می‌کند. با این حال، پیوند این داستان با جهان عظیم وستروس در ابتدا چندان پررنگ نیست؛ هرچند نام‌ها، فضای قرون‌وسطایی و موسیقی پرطنین رامین جوادی همچنان یادآور آن دنیاست، اما مقیاس روایت به‌طرزی هوشمندانه کوچک‌تر شده است.

به‌جای انبوه مدعیان تاج‌وتخت آهنین، تنها با یک شوالیه و شاگردش، اِگ (دکستر سول آنسل)، روبه‌رو هستیم که نه دقیقاً می‌دانند کجا باید بروند و نه چه باید بکنند. به‌جای نبردهای سرنوشت‌ساز میان پادشاهان و ملکه‌ها، داستان به یک تورنمنت نیزه‌داری محدود می‌شود که توسط شخصیتی شوخ و خودنما با تاجی شاخ‌دار (دنیل اینگز، در نقشی دل‌نشین) سازمان‌دهی شده است. قسمت‌های یک‌ساعته «بازی تاج‌وتخت» حالا نصف شده‌اند، بدبینی جای خود را به امید داده و جنگ‌های عظیم به حاشیه رفته‌اند.

این کنار گذاشتن آگاهانه بسیاری از مؤلفه‌های آشنای فرنچایز، تصمیمی خلاقانه است که باید آن را ستود؛ همان‌طور که تمرکز فصل نخست بر سوگواری برای مردگان از طریق مراقبت از زندگان، یکی از نقاط قوت اصلی سریال به شمار می‌رود. با این حال، شوخی‌های بدنی و دستشویی‌محور، به شکلی طعنه‌آمیز، پلی میان این اثر «مهربان» و گذشته «شرور» فرنچایز می‌سازند؛ پلی که شاید برای نگه داشتن طرفداران قدیمی کاملاً ضروری باشد.

در عین حال، این شوخی‌های زمخت در خدمت تم‌های اصلی سریال هم قرار می‌گیرند. اگر «بازی تاج‌وتخت» روایت عطش خاندان‌ها برای جاودانگی و قدرت بود، «شوالیه هفت پادشاهی» داستان مردی است در جست‌وجوی کرامت روزمره. دانک جوان ترکیبی متعادل از ساده‌دلی و شجاعت دارد. پس از مرگ شوالیه‌ای که به او خدمت می‌کرد، تنها خواسته‌اش این است که یاد استادش را زنده نگه دارد، به سوگندی که خورده وفادار بماند و شکم خود و اسب‌هایش را سیر کند. او نقشه‌ای بزرگ یا رؤیایی جاه‌طلبانه ندارد؛ فقط می‌خواهد آدم خوبی باشد، و سریال به‌روشنی می‌گوید که این خواسته، کاملاً کافی و ارزشمند است.

اما اثر هم‌زمان نشان می‌دهد که خوب بودن در جهانی که آدم‌های خوبش کم‌اند، کار ساده‌ای نیست. دانک از سوی اشراف نادیده گرفته می‌شود، هم‌ردیفانش او را به سخره می‌گیرند و راست‌گویی‌اش اغلب بی‌پاسخ می‌ماند. با این حال، سریال پیوسته بر برابری انسان‌ها تأکید می‌کند: چه مادر اژدهایان باشی، چه پدر چند دختر، همه یک زندگی داریم؛ همه خون‌ریزی، خواب و حتی نیازهای ابتدایی انسانی را تجربه می‌کنیم.

در جهانی که سال‌ها با ضدقهرمان‌ها و مردان تشنه قدرت تعریف شده، «شوالیه هفت پادشاهی» جسورانه به سراغ قهرمان می‌رود؛ انتخابی که با حال‌وهوای سال ۲۰۲۶ هم‌خوان‌تر است. دانک خطر شرارت را می‌شناسد، لنیسترها و سیاست‌بازان را می‌بیند و اگر لازم باشد، مقابلشان می‌ایستد، اما فریب آواز وسوسه‌انگیز آن‌ها را نمی‌خورد. او دغدغه‌های ساده‌تری دارد: دوستی با اِگ، رسیدگی به اسب‌هایش و پیدا کردن گوشه‌ای آرام برای نفس کشیدن.

در نهایت، «شوالیه هفت پادشاهی» نشان می‌دهد که چیزهای کوچک، اگر درست کنار هم قرار بگیرند، می‌توانند داستانی دل‌نشین و متفاوت در دل یکی از خشن‌ترین دنیاهای تلویزیونی خلق کنند.

سریال «شوالیه هفت پادشاهی»  از یکشنبه ۱۸ ژانویه ساعت ۱۰ شب به وقت شرق آمریکا از HBO پخش می‌شود و قسمت‌های جدید آن به‌صورت هفتگی تا ۲۲ فوریه (قسمت ششم) ادامه خواهد داشت.